Przeczytaj fragment Potopu Henryka Sienkiewicza.

Henryk Sienkiewicz Potop

Kmicic coraz był bledszy i resztkami sił trzymał na wodzy wybuch szaleństwa; ale książę […], nie zważając na słuchacza, tak dalej mówił:

– Jest, panie kawalerze, zwyczaj w tym kraju, iż gdy kto kona, to mu krewni w ostatniej chwili poduszkę spod głowy wyszarpują, ażeby się zaś dłużej nie męczył. Ja i książę wojewoda wileński postanowiliśmy tę właśnie przysługę oddać Rzeczypospolitej. Ale że siła drapieżników czyha na spadek i wszystkiego zagarnąć nie zdołamy, przeto chcemy, aby choć część, i to nie lada jaka, dla nas przypadła. Jako krewni, mamy do tego prawo. Jeśli zaś nie przemówiłem ci tym porównaniem do głowy i nie zdołałem w sedno utrafić, tedy powiem inaczej. Rzeczpospolita to postaw czerwonego sukna¹, za które ciągną Szwedzi, Chmielnicki, Hiperborejczykowie, Tatarzy, elektor i kto żyw naokoło. A my z księciem wojewodą wileńskim powiedzieliśmy sobie, że z tego sukna musi się i nam tyle zostać w ręku, aby na płaszcz wystarczyło; dlatego nie tylko nie przeszkadzamy ciągnąć, ale i sami ciągniemy. Niechaj Chmielnicki przy Ukrainie się ostaje, niech Szwedzi z Brandenburczykiem o Prusy i wielkopolskie kraje się rozprawiają, niech Małopolskę bierze Rakoczy czy kto bliższy. Litwa musi być dla księcia Janusza, a z jego córką – dla mnie!

Przeczytaj fragment utworu Na probostwie w Wyszkowie Stefana Żeromskiego.

Stefan Żeromski Na probostwie w Wyszkowie

Wszystka wzniosłość poczęta w duchu za dni niewoli zamarła w tym pierwszym dniu wolności. Walka o władzę, istniejąca niewątpliwie wszędzie na świecie jako wyraz siły potęg społecznych, partii, obozów i stronnictw, w Polsce przybrała kształty monstrualne. […]

Wewnątrz kraju, gdzie tylko spojrzeć, wszystko popsute, obniżone, znędzniałe.

Przeczytaj fragment reportażu Zdążyć przed Panem Bogiem Hanny Krall.

Hanna Krall Zdążyć przed Panem Bogiem

– W klinice, w której potem pracowałem, była wielka palma. Stawałem czasem pod nią – i widziałem sale, na których leżeli moi pacjenci. To były dawne czasy, kiedy nie mieliśmy dzisiejszych lekarstw ani zabiegów, ani aparatów, i większość ludzi w owych salach skazana była na śmierć. Moje zadanie polegało na tym, żeby możliwie najwięcej spośród nich ocalić – i uprzytomniłem sobie kiedyś pod palmą, że właściwie to jest to samo zadanie, co tam. Na Umschlagplatzu. Wtedy też stałem przy bramie i wyciągałem jednostki z tłumu skazanych.

– I tak stoisz przy tej bramie przez całe życie? – Właściwie tak. A kiedy nic już nie mogę zrobić, pozostaje mi jedno: zapewnić im komfortową śmierć. Żeby nie wiedzieli, nie cierpieli, nie bali się. Żeby się nie poniżali.

Agata Cieślik
Różne oblicza optymizmu

Osoby optymistycznie nastawione do świata mają skłonność do dostrzegania we wszystkim dobrych stron oraz do wiary w korzystny rozwój wydarzeń. Niektóre definicje optymizmu koncentrują się na pozytywnych oczekiwaniach wobec przyszłości. Zdolność do przewidywania skutków naszych działań jest kluczowa dla podejmowania decyzji i pozwala tak pokierować naszym zachowaniem, aby przyniosło ono pozytywne efekty. Jednak na umiejętność przewidywania faktycznych skutków naszych decyzji wpływa tendencyjność oceny, tutaj zdefiniowana jako optymizm albo pesymizm. Chociaż prawdopodobieństwo zdarzeń losowych jest jednakowe, optymiści częściej wierzą w większe szanse na napotkanie pozytywnych okoliczności na swojej drodze. Prawdopodobnie postrzegają przyczyny niepowodzeń lub negatywnych doświadczeń jako raczej tymczasowe niż trwałe i raczej zewnętrzne niż wewnętrzne. Taka perspektywa pozwala im łatwiej dostrzec możliwość zmiany. Pozytywne nastawienie nie musi obejmować wszystkich dziedzin życia – jedna osoba może być optymistą, jeśli chodzi o niektóre jego aspekty, takie jak kariera czy sytuacja ekonomiczna, a przy tym może być pesymistą w kwestiach np. relacji międzyludzkich i tkwić w przekonaniu, że nigdy nie spotka miłości swojego życia.

W ciągu życia ludzie przesuwają się w kierunku jednego z ekstremów na osi optymizm – pesymizm. Jak wykazują badania z udziałem bliźniąt, optymizm nie zawsze jest dziedziczny, co sugeruje, że można się go nauczyć, najłatwiej w dzieciństwie. Czy istnieje więc zależność między metryką a poziomem optymizmu? Na to pytanie postanowili odpowiedzieć naukowcy z Uniwersytetu w Michigan. Okazało się, że wśród badanych osób w wieku od 16 do 101 lat poziom optymizmu wzrastał przez cały okres wczesnej dorosłości, następnie zdawał się stopniowo stabilizować, aby wraz z osiągnięciem podeszłego wieku zacząć spadać. Co jednak zaskakujące, trudne doświadczenia tak naprawdę nie zmieniają perspektywy na lepsze jutro. Ludzie dotknięci złymi wydarzeniami nie przestają patrzeć w przyszłość z nadzieją i z optymizmem. To pokazuje, jak silna i odporna potrafi być psychika człowieka w obliczu krzywdy i cierpienia.

Optymiści są mniej podatni na negatywne skutki chorób, zmęczenia i depresji. Jednak nierealistyczne przekonanie, że przyszłość będzie pełna tylko pozytywnych wydarzeń, może predysponować do podejmowania niepotrzebnego ryzyka, zwłaszcza w zakresie zdrowia.

O jakości życia decydują jego warunki, takie jak zdrowie, relacje społeczne, stan majątkowy oraz zaspokojenie osobistych pragnień i ambicji. Dobre samopoczucie wymaga od człowieka zachowania równowagi między optymizmem a pesymizmem. Nadmierny optymizm może mieć negatywne skutki i sprzyjać zaangażowaniu w ryzykowne zachowania, podczas gdy nadmierne zamartwianie się potencjalnymi zagrożeniami może prowadzić do zwiększonej podatności na zaburzenia nastroju. I chociaż optymistyczny punkt widzenia może mieć znaczenie w motywacji do podejmowania decyzji i realizowania swoich marzeń, odrobina realizmu w kwestii związanego z tym ryzyka może zwiększyć prawdopodobieństwo sukcesu.

Malwina Szpitalak
Nie taki pesymizm zły

Defensywna odmiana pesymizmu polega na formułowaniu przez człowieka nierealistycznie niskich oczekiwań w trudnych sytuacjach problemowych, co służy zmniejszeniu odczuwanego lęku i zwiększeniu motywacji do zaangażowania się w rozwiązanie problemu.

Tym, co stanowi podstawowy wyznacznik defensywnego pesymizmu, jest nie negatywne postrzeganie wszystkiego, co jednostkę czeka, ale raczej ostrożność przed byciem zbyt pewnym siebie. Dowiedziono empirycznie, że defensywni pesymiści działają najskuteczniej w sytuacji, kiedy nie czują się zbyt pewni siebie (a zatem w sytuacji zagrożenia), ale jednocześnie czują się względnie przygotowani do zadania, które ich czeka.

To, czy osoba optymistycznie czy pesymistycznie ocenia możliwość poradzenia sobie w wymagającej sytuacji, zależy od wielu czynników, przede wszystkim – od momentu formułowania oczekiwań wobec przyszłości. Wyniki badań wskazują, że nawet optymista w przypadku, kiedy zdaje sobie sprawę, że sytuacja przebiega niepomyślnie i zapewne skończy się dla niego niekorzystnie, często zmienia nastawienie z optymistycznego na pesymistyczne. Pozwala to człowiekowi zrealizować bardzo ważny cel, mianowicie – potrzebę bycia przygotowanym. Wydaje się, że to pesymistyczne nastawienie bardziej niż optymistyczne sprzyja przygotowaniu się na niepożądany rozwój sytuacji.

Dzieje się tak, ponieważ doświadczenie porażki jest dla człowieka bardziej kosztowne niż doświadczenie powodzenia. Podobnie – niespełnione pozytywne oczekiwania mają znacznie silniejsze następstwa emocjonalne w porównaniu z niespełnionymi negatywnymi oczekiwaniami. Defensywny pesymista stara się zatem uniknąć przykrych skutków niespodziewanego niepowodzenia.

Z jednej strony – defensywny pesymista w trudnej sytuacji funkcjonuje najefektywniej, jeśli nie przejawia pewności siebie. Z drugiej – wiadomo, że pewność własnych atutów lub umiejętności sprzyja poczuciu kontroli. Skoro defensywny pesymista nie czerpie poczucia kontroli z pewności siebie, stara się je pozyskać poprzez formułowanie negatywnych oczekiwań, co pozwala osłabić lęk odczuwany przez niego.

Jak wiadomo, spodziewana porażka, do której można się wcześniej przygotować, wywołuje mniej negatywnych emocjonalnie następstw dla człowieka niż ta, której doświadcza on nieoczekiwanie. Wszystko to nie tylko pozwala utrzymać względną kontrolę nad poziomem lęku, lecz także zwiększa prawdopodobieństwo poradzenia sobie z problemem, a w sytuacji niepowodzenia – wytwarza bezpieczne poczucie bycia na nie przygotowanym.

Agata Cieślik
Różne oblicza optymizmu

Osoby optymistycznie nastawione do świata mają skłonność do dostrzegania we wszystkim dobrych stron oraz do wiary w korzystny rozwój wydarzeń. Niektóre definicje optymizmu koncentrują się na pozytywnych oczekiwaniach wobec przyszłości. Zdolność do przewidywania skutków naszych działań jest kluczowa dla podejmowania decyzji i pozwala tak pokierować naszym zachowaniem, aby przyniosło ono pozytywne efekty. Jednak na umiejętność przewidywania faktycznych skutków naszych decyzji wpływa tendencyjność oceny, tutaj zdefiniowana jako optymizm albo pesymizm. Chociaż prawdopodobieństwo zdarzeń losowych jest jednakowe, optymiści częściej wierzą w większe szanse na napotkanie pozytywnych okoliczności na swojej drodze. Prawdopodobnie postrzegają przyczyny niepowodzeń lub negatywnych doświadczeń jako raczej tymczasowe niż trwałe i raczej zewnętrzne niż wewnętrzne. Taka perspektywa pozwala im łatwiej dostrzec możliwość zmiany. Pozytywne nastawienie nie musi obejmować wszystkich dziedzin życia – jedna osoba może być optymistą, jeśli chodzi o niektóre jego aspekty, takie jak kariera czy sytuacja ekonomiczna, a przy tym może być pesymistą w kwestiach np. relacji międzyludzkich i tkwić w przekonaniu, że nigdy nie spotka miłości swojego życia.

W ciągu życia ludzie przesuwają się w kierunku jednego z ekstremów na osi optymizm – pesymizm. Jak wykazują badania z udziałem bliźniąt, optymizm nie zawsze jest dziedziczny, co sugeruje, że można się go nauczyć, najłatwiej w dzieciństwie. Czy istnieje więc zależność między metryką a poziomem optymizmu? Na to pytanie postanowili odpowiedzieć naukowcy z Uniwersytetu w Michigan. Okazało się, że wśród badanych osób w wieku od 16 do 101 lat poziom optymizmu wzrastał przez cały okres wczesnej dorosłości, następnie zdawał się stopniowo stabilizować, aby wraz z osiągnięciem podeszłego wieku zacząć spadać. Co jednak zaskakujące, trudne doświadczenia tak naprawdę nie zmieniają perspektywy na lepsze jutro. Ludzie dotknięci złymi wydarzeniami nie przestają patrzeć w przyszłość z nadzieją i z optymizmem. To pokazuje, jak silna i odporna potrafi być psychika człowieka w obliczu krzywdy i cierpienia.

Optymiści są mniej podatni na negatywne skutki chorób, zmęczenia i depresji. Jednak nierealistyczne przekonanie, że przyszłość będzie pełna tylko pozytywnych wydarzeń, może predysponować do podejmowania niepotrzebnego ryzyka, zwłaszcza w zakresie zdrowia.

O jakości życia decydują jego warunki, takie jak zdrowie, relacje społeczne, stan majątkowy oraz zaspokojenie osobistych pragnień i ambicji. Dobre samopoczucie wymaga od człowieka zachowania równowagi między optymizmem a pesymizmem. Nadmierny optymizm może mieć negatywne skutki i sprzyjać zaangażowaniu w ryzykowne zachowania, podczas gdy nadmierne zamartwianie się potencjalnymi zagrożeniami może prowadzić do zwiększonej podatności na zaburzenia nastroju. I chociaż optymistyczny punkt widzenia może mieć znaczenie w motywacji do podejmowania decyzji i realizowania swoich marzeń, odrobina realizmu w kwestii związanego z tym ryzyka może zwiększyć prawdopodobieństwo sukcesu.

Malwina Szpitalak
Nie taki pesymizm zły

Defensywna odmiana pesymizmu polega na formułowaniu przez człowieka nierealistycznie niskich oczekiwań w trudnych sytuacjach problemowych, co służy zmniejszeniu odczuwanego lęku i zwiększeniu motywacji do zaangażowania się w rozwiązanie problemu.

Tym, co stanowi podstawowy wyznacznik defensywnego pesymizmu, jest nie negatywne postrzeganie wszystkiego, co jednostkę czeka, ale raczej ostrożność przed byciem zbyt pewnym siebie. Dowiedziono empirycznie, że defensywni pesymiści działają najskuteczniej w sytuacji, kiedy nie czują się zbyt pewni siebie (a zatem w sytuacji zagrożenia), ale jednocześnie czują się względnie przygotowani do zadania, które ich czeka.

To, czy osoba optymistycznie czy pesymistycznie ocenia możliwość poradzenia sobie w wymagającej sytuacji, zależy od wielu czynników, przede wszystkim – od momentu formułowania oczekiwań wobec przyszłości. Wyniki badań wskazują, że nawet optymista w przypadku, kiedy zdaje sobie sprawę, że sytuacja przebiega niepomyślnie i zapewne skończy się dla niego niekorzystnie, często zmienia nastawienie z optymistycznego na pesymistyczne. Pozwala to człowiekowi zrealizować bardzo ważny cel, mianowicie – potrzebę bycia przygotowanym. Wydaje się, że to pesymistyczne nastawienie bardziej niż optymistyczne sprzyja przygotowaniu się na niepożądany rozwój sytuacji.

Dzieje się tak, ponieważ doświadczenie porażki jest dla człowieka bardziej kosztowne niż doświadczenie powodzenia. Podobnie – niespełnione pozytywne oczekiwania mają znacznie silniejsze następstwa emocjonalne w porównaniu z niespełnionymi negatywnymi oczekiwaniami. Defensywny pesymista stara się zatem uniknąć przykrych skutków niespodziewanego niepowodzenia.

Z jednej strony – defensywny pesymista w trudnej sytuacji funkcjonuje najefektywniej, jeśli nie przejawia pewności siebie. Z drugiej – wiadomo, że pewność własnych atutów lub umiejętności sprzyja poczuciu kontroli. Skoro defensywny pesymista nie czerpie poczucia kontroli z pewności siebie, stara się je pozyskać poprzez formułowanie negatywnych oczekiwań, co pozwala osłabić lęk odczuwany przez niego.

Jak wiadomo, spodziewana porażka, do której można się wcześniej przygotować, wywołuje mniej negatywnych emocjonalnie następstw dla człowieka niż ta, której doświadcza on nieoczekiwanie. Wszystko to nie tylko pozwala utrzymać względną kontrolę nad poziomem lęku, lecz także zwiększa prawdopodobieństwo poradzenia sobie z problemem, a w sytuacji niepowodzenia – wytwarza bezpieczne poczucie bycia na nie przygotowanym.

Agata Cieślik
Różne oblicza optymizmu

Osoby optymistycznie nastawione do świata mają skłonność do dostrzegania we wszystkim dobrych stron oraz do wiary w korzystny rozwój wydarzeń. Niektóre definicje optymizmu koncentrują się na pozytywnych oczekiwaniach wobec przyszłości. Zdolność do przewidywania skutków naszych działań jest kluczowa dla podejmowania decyzji i pozwala tak pokierować naszym zachowaniem, aby przyniosło ono pozytywne efekty. Jednak na umiejętność przewidywania faktycznych skutków naszych decyzji wpływa tendencyjność oceny, tutaj zdefiniowana jako optymizm albo pesymizm. Chociaż prawdopodobieństwo zdarzeń losowych jest jednakowe, optymiści częściej wierzą w większe szanse na napotkanie pozytywnych okoliczności na swojej drodze. Prawdopodobnie postrzegają przyczyny niepowodzeń lub negatywnych doświadczeń jako raczej tymczasowe niż trwałe i raczej zewnętrzne niż wewnętrzne. Taka perspektywa pozwala im łatwiej dostrzec możliwość zmiany. Pozytywne nastawienie nie musi obejmować wszystkich dziedzin życia – jedna osoba może być optymistą, jeśli chodzi o niektóre jego aspekty, takie jak kariera czy sytuacja ekonomiczna, a przy tym może być pesymistą w kwestiach np. relacji międzyludzkich i tkwić w przekonaniu, że nigdy nie spotka miłości swojego życia.

W ciągu życia ludzie przesuwają się w kierunku jednego z ekstremów na osi optymizm – pesymizm. Jak wykazują badania z udziałem bliźniąt, optymizm nie zawsze jest dziedziczny, co sugeruje, że można się go nauczyć, najłatwiej w dzieciństwie. Czy istnieje więc zależność między metryką a poziomem optymizmu? Na to pytanie postanowili odpowiedzieć naukowcy z Uniwersytetu w Michigan. Okazało się, że wśród badanych osób w wieku od 16 do 101 lat poziom optymizmu wzrastał przez cały okres wczesnej dorosłości, następnie zdawał się stopniowo stabilizować, aby wraz z osiągnięciem podeszłego wieku zacząć spadać. Co jednak zaskakujące, trudne doświadczenia tak naprawdę nie zmieniają perspektywy na lepsze jutro. Ludzie dotknięci złymi wydarzeniami nie przestają patrzeć w przyszłość z nadzieją i z optymizmem. To pokazuje, jak silna i odporna potrafi być psychika człowieka w obliczu krzywdy i cierpienia.

Optymiści są mniej podatni na negatywne skutki chorób, zmęczenia i depresji. Jednak nierealistyczne przekonanie, że przyszłość będzie pełna tylko pozytywnych wydarzeń, może predysponować do podejmowania niepotrzebnego ryzyka, zwłaszcza w zakresie zdrowia.

O jakości życia decydują jego warunki, takie jak zdrowie, relacje społeczne, stan majątkowy oraz zaspokojenie osobistych pragnień i ambicji. Dobre samopoczucie wymaga od człowieka zachowania równowagi między optymizmem a pesymizmem. Nadmierny optymizm może mieć negatywne skutki i sprzyjać zaangażowaniu w ryzykowne zachowania, podczas gdy nadmierne zamartwianie się potencjalnymi zagrożeniami może prowadzić do zwiększonej podatności na zaburzenia nastroju. I chociaż optymistyczny punkt widzenia może mieć znaczenie w motywacji do podejmowania decyzji i realizowania swoich marzeń, odrobina realizmu w kwestii związanego z tym ryzyka może zwiększyć prawdopodobieństwo sukcesu.

Malwina Szpitalak
Nie taki pesymizm zły

Defensywna odmiana pesymizmu polega na formułowaniu przez człowieka nierealistycznie niskich oczekiwań w trudnych sytuacjach problemowych, co służy zmniejszeniu odczuwanego lęku i zwiększeniu motywacji do zaangażowania się w rozwiązanie problemu.

Tym, co stanowi podstawowy wyznacznik defensywnego pesymizmu, jest nie negatywne postrzeganie wszystkiego, co jednostkę czeka, ale raczej ostrożność przed byciem zbyt pewnym siebie. Dowiedziono empirycznie, że defensywni pesymiści działają najskuteczniej w sytuacji, kiedy nie czują się zbyt pewni siebie (a zatem w sytuacji zagrożenia), ale jednocześnie czują się względnie przygotowani do zadania, które ich czeka.

To, czy osoba optymistycznie czy pesymistycznie ocenia możliwość poradzenia sobie w wymagającej sytuacji, zależy od wielu czynników, przede wszystkim – od momentu formułowania oczekiwań wobec przyszłości. Wyniki badań wskazują, że nawet optymista w przypadku, kiedy zdaje sobie sprawę, że sytuacja przebiega niepomyślnie i zapewne skończy się dla niego niekorzystnie, często zmienia nastawienie z optymistycznego na pesymistyczne. Pozwala to człowiekowi zrealizować bardzo ważny cel, mianowicie – potrzebę bycia przygotowanym. Wydaje się, że to pesymistyczne nastawienie bardziej niż optymistyczne sprzyja przygotowaniu się na niepożądany rozwój sytuacji.

Dzieje się tak, ponieważ doświadczenie porażki jest dla człowieka bardziej kosztowne niż doświadczenie powodzenia. Podobnie – niespełnione pozytywne oczekiwania mają znacznie silniejsze następstwa emocjonalne w porównaniu z niespełnionymi negatywnymi oczekiwaniami. Defensywny pesymista stara się zatem uniknąć przykrych skutków niespodziewanego niepowodzenia.

Z jednej strony – defensywny pesymista w trudnej sytuacji funkcjonuje najefektywniej, jeśli nie przejawia pewności siebie. Z drugiej – wiadomo, że pewność własnych atutów lub umiejętności sprzyja poczuciu kontroli. Skoro defensywny pesymista nie czerpie poczucia kontroli z pewności siebie, stara się je pozyskać poprzez formułowanie negatywnych oczekiwań, co pozwala osłabić lęk odczuwany przez niego.

Jak wiadomo, spodziewana porażka, do której można się wcześniej przygotować, wywołuje mniej negatywnych emocjonalnie następstw dla człowieka niż ta, której doświadcza on nieoczekiwanie. Wszystko to nie tylko pozwala utrzymać względną kontrolę nad poziomem lęku, lecz także zwiększa prawdopodobieństwo poradzenia sobie z problemem, a w sytuacji niepowodzenia – wytwarza bezpieczne poczucie bycia na nie przygotowanym.

Przeczytaj poniższe tłumaczenie słów Winstona Churchilla.

Jestem optymistą. Bycie kimkolwiek innym nie jest do czegokolwiek przydatne.

Agata Cieślik
Różne oblicza optymizmu

Osoby optymistycznie nastawione do świata mają skłonność do dostrzegania we wszystkim dobrych stron oraz do wiary w korzystny rozwój wydarzeń. Niektóre definicje optymizmu koncentrują się na pozytywnych oczekiwaniach wobec przyszłości. Zdolność do przewidywania skutków naszych działań jest kluczowa dla podejmowania decyzji i pozwala tak pokierować naszym zachowaniem, aby przyniosło ono pozytywne efekty. Jednak na umiejętność przewidywania faktycznych skutków naszych decyzji wpływa tendencyjność oceny, tutaj zdefiniowana jako optymizm albo pesymizm. Chociaż prawdopodobieństwo zdarzeń losowych jest jednakowe, optymiści częściej wierzą w większe szanse na napotkanie pozytywnych okoliczności na swojej drodze. Prawdopodobnie postrzegają przyczyny niepowodzeń lub negatywnych doświadczeń jako raczej tymczasowe niż trwałe i raczej zewnętrzne niż wewnętrzne. Taka perspektywa pozwala im łatwiej dostrzec możliwość zmiany. Pozytywne nastawienie nie musi obejmować wszystkich dziedzin życia – jedna osoba może być optymistą, jeśli chodzi o niektóre jego aspekty, takie jak kariera czy sytuacja ekonomiczna, a przy tym może być pesymistą w kwestiach np. relacji międzyludzkich i tkwić w przekonaniu, że nigdy nie spotka miłości swojego życia.

W ciągu życia ludzie przesuwają się w kierunku jednego z ekstremów na osi optymizm – pesymizm. Jak wykazują badania z udziałem bliźniąt, optymizm nie zawsze jest dziedziczny, co sugeruje, że można się go nauczyć, najłatwiej w dzieciństwie. Czy istnieje więc zależność między metryką a poziomem optymizmu? Na to pytanie postanowili odpowiedzieć naukowcy z Uniwersytetu w Michigan. Okazało się, że wśród badanych osób w wieku od 16 do 101 lat poziom optymizmu wzrastał przez cały okres wczesnej dorosłości, następnie zdawał się stopniowo stabilizować, aby wraz z osiągnięciem podeszłego wieku zacząć spadać. Co jednak zaskakujące, trudne doświadczenia tak naprawdę nie zmieniają perspektywy na lepsze jutro. Ludzie dotknięci złymi wydarzeniami nie przestają patrzeć w przyszłość z nadzieją i z optymizmem. To pokazuje, jak silna i odporna potrafi być psychika człowieka w obliczu krzywdy i cierpienia.

Optymiści są mniej podatni na negatywne skutki chorób, zmęczenia i depresji. Jednak nierealistyczne przekonanie, że przyszłość będzie pełna tylko pozytywnych wydarzeń, może predysponować do podejmowania niepotrzebnego ryzyka, zwłaszcza w zakresie zdrowia.

O jakości życia decydują jego warunki, takie jak zdrowie, relacje społeczne, stan majątkowy oraz zaspokojenie osobistych pragnień i ambicji. Dobre samopoczucie wymaga od człowieka zachowania równowagi między optymizmem a pesymizmem. Nadmierny optymizm może mieć negatywne skutki i sprzyjać zaangażowaniu w ryzykowne zachowania, podczas gdy nadmierne zamartwianie się potencjalnymi zagrożeniami może prowadzić do zwiększonej podatności na zaburzenia nastroju. I chociaż optymistyczny punkt widzenia może mieć znaczenie w motywacji do podejmowania decyzji i realizowania swoich marzeń, odrobina realizmu w kwestii związanego z tym ryzyka może zwiększyć prawdopodobieństwo sukcesu.

Malwina Szpitalak
Nie taki pesymizm zły

Defensywna odmiana pesymizmu polega na formułowaniu przez człowieka nierealistycznie niskich oczekiwań w trudnych sytuacjach problemowych, co służy zmniejszeniu odczuwanego lęku i zwiększeniu motywacji do zaangażowania się w rozwiązanie problemu.

Tym, co stanowi podstawowy wyznacznik defensywnego pesymizmu, jest nie negatywne postrzeganie wszystkiego, co jednostkę czeka, ale raczej ostrożność przed byciem zbyt pewnym siebie. Dowiedziono empirycznie, że defensywni pesymiści działają najskuteczniej w sytuacji, kiedy nie czują się zbyt pewni siebie (a zatem w sytuacji zagrożenia), ale jednocześnie czują się względnie przygotowani do zadania, które ich czeka.

To, czy osoba optymistycznie czy pesymistycznie ocenia możliwość poradzenia sobie w wymagającej sytuacji, zależy od wielu czynników, przede wszystkim – od momentu formułowania oczekiwań wobec przyszłości. Wyniki badań wskazują, że nawet optymista w przypadku, kiedy zdaje sobie sprawę, że sytuacja przebiega niepomyślnie i zapewne skończy się dla niego niekorzystnie, często zmienia nastawienie z optymistycznego na pesymistyczne. Pozwala to człowiekowi zrealizować bardzo ważny cel, mianowicie – potrzebę bycia przygotowanym. Wydaje się, że to pesymistyczne nastawienie bardziej niż optymistyczne sprzyja przygotowaniu się na niepożądany rozwój sytuacji.

Dzieje się tak, ponieważ doświadczenie porażki jest dla człowieka bardziej kosztowne niż doświadczenie powodzenia. Podobnie – niespełnione pozytywne oczekiwania mają znacznie silniejsze następstwa emocjonalne w porównaniu z niespełnionymi negatywnymi oczekiwaniami. Defensywny pesymista stara się zatem uniknąć przykrych skutków niespodziewanego niepowodzenia.

Z jednej strony – defensywny pesymista w trudnej sytuacji funkcjonuje najefektywniej, jeśli nie przejawia pewności siebie. Z drugiej – wiadomo, że pewność własnych atutów lub umiejętności sprzyja poczuciu kontroli. Skoro defensywny pesymista nie czerpie poczucia kontroli z pewności siebie, stara się je pozyskać poprzez formułowanie negatywnych oczekiwań, co pozwala osłabić lęk odczuwany przez niego.

Jak wiadomo, spodziewana porażka, do której można się wcześniej przygotować, wywołuje mniej negatywnych emocjonalnie następstw dla człowieka niż ta, której doświadcza on nieoczekiwanie. Wszystko to nie tylko pozwala utrzymać względną kontrolę nad poziomem lęku, lecz także zwiększa prawdopodobieństwo poradzenia sobie z problemem, a w sytuacji niepowodzenia – wytwarza bezpieczne poczucie bycia na nie przygotowanym.

Na podstawie tekstu Agaty Cieślik sformułowano dwa wnioski A–B.

A. Optymizm jest postawą, która zbawiennie wpływa na zdrowie człowieka i gwarantuje mu

długowieczność.

B. Optymistyczna postawa jest źródłem wiary w poprawę niekorzystnej sytuacji, dzięki

czemu człowiek łatwiej dostrzega możliwość zmiany.

Agata Cieślik
Różne oblicza optymizmu

Osoby optymistycznie nastawione do świata mają skłonność do dostrzegania we wszystkim dobrych stron oraz do wiary w korzystny rozwój wydarzeń. Niektóre definicje optymizmu koncentrują się na pozytywnych oczekiwaniach wobec przyszłości. Zdolność do przewidywania skutków naszych działań jest kluczowa dla podejmowania decyzji i pozwala tak pokierować naszym zachowaniem, aby przyniosło ono pozytywne efekty. Jednak na umiejętność przewidywania faktycznych skutków naszych decyzji wpływa tendencyjność oceny, tutaj zdefiniowana jako optymizm albo pesymizm. Chociaż prawdopodobieństwo zdarzeń losowych jest jednakowe, optymiści częściej wierzą w większe szanse na napotkanie pozytywnych okoliczności na swojej drodze. Prawdopodobnie postrzegają przyczyny niepowodzeń lub negatywnych doświadczeń jako raczej tymczasowe niż trwałe i raczej zewnętrzne niż wewnętrzne. Taka perspektywa pozwala im łatwiej dostrzec możliwość zmiany. Pozytywne nastawienie nie musi obejmować wszystkich dziedzin życia – jedna osoba może być optymistą, jeśli chodzi o niektóre jego aspekty, takie jak kariera czy sytuacja ekonomiczna, a przy tym może być pesymistą w kwestiach np. relacji międzyludzkich i tkwić w przekonaniu, że nigdy nie spotka miłości swojego życia.

W ciągu życia ludzie przesuwają się w kierunku jednego z ekstremów na osi optymizm – pesymizm. Jak wykazują badania z udziałem bliźniąt, optymizm nie zawsze jest dziedziczny, co sugeruje, że można się go nauczyć, najłatwiej w dzieciństwie. Czy istnieje więc zależność między metryką a poziomem optymizmu? Na to pytanie postanowili odpowiedzieć naukowcy z Uniwersytetu w Michigan. Okazało się, że wśród badanych osób w wieku od 16 do 101 lat poziom optymizmu wzrastał przez cały okres wczesnej dorosłości, następnie zdawał się stopniowo stabilizować, aby wraz z osiągnięciem podeszłego wieku zacząć spadać. Co jednak zaskakujące, trudne doświadczenia tak naprawdę nie zmieniają perspektywy na lepsze jutro. Ludzie dotknięci złymi wydarzeniami nie przestają patrzeć w przyszłość z nadzieją i z optymizmem. To pokazuje, jak silna i odporna potrafi być psychika człowieka w obliczu krzywdy i cierpienia.

Optymiści są mniej podatni na negatywne skutki chorób, zmęczenia i depresji. Jednak nierealistyczne przekonanie, że przyszłość będzie pełna tylko pozytywnych wydarzeń, może predysponować do podejmowania niepotrzebnego ryzyka, zwłaszcza w zakresie zdrowia.

O jakości życia decydują jego warunki, takie jak zdrowie, relacje społeczne, stan majątkowy oraz zaspokojenie osobistych pragnień i ambicji. Dobre samopoczucie wymaga od człowieka zachowania równowagi między optymizmem a pesymizmem. Nadmierny optymizm może mieć negatywne skutki i sprzyjać zaangażowaniu w ryzykowne zachowania, podczas gdy nadmierne zamartwianie się potencjalnymi zagrożeniami może prowadzić do zwiększonej podatności na zaburzenia nastroju. I chociaż optymistyczny punkt widzenia może mieć znaczenie w motywacji do podejmowania decyzji i realizowania swoich marzeń, odrobina realizmu w kwestii związanego z tym ryzyka może zwiększyć prawdopodobieństwo sukcesu.

Malwina Szpitalak
Nie taki pesymizm zły

Defensywna odmiana pesymizmu polega na formułowaniu przez człowieka nierealistycznie niskich oczekiwań w trudnych sytuacjach problemowych, co służy zmniejszeniu odczuwanego lęku i zwiększeniu motywacji do zaangażowania się w rozwiązanie problemu.

Tym, co stanowi podstawowy wyznacznik defensywnego pesymizmu, jest nie negatywne postrzeganie wszystkiego, co jednostkę czeka, ale raczej ostrożność przed byciem zbyt pewnym siebie. Dowiedziono empirycznie, że defensywni pesymiści działają najskuteczniej w sytuacji, kiedy nie czują się zbyt pewni siebie (a zatem w sytuacji zagrożenia), ale jednocześnie czują się względnie przygotowani do zadania, które ich czeka.

To, czy osoba optymistycznie czy pesymistycznie ocenia możliwość poradzenia sobie w wymagającej sytuacji, zależy od wielu czynników, przede wszystkim – od momentu formułowania oczekiwań wobec przyszłości. Wyniki badań wskazują, że nawet optymista w przypadku, kiedy zdaje sobie sprawę, że sytuacja przebiega niepomyślnie i zapewne skończy się dla niego niekorzystnie, często zmienia nastawienie z optymistycznego na pesymistyczne. Pozwala to człowiekowi zrealizować bardzo ważny cel, mianowicie – potrzebę bycia przygotowanym. Wydaje się, że to pesymistyczne nastawienie bardziej niż optymistyczne sprzyja przygotowaniu się na niepożądany rozwój sytuacji.

Dzieje się tak, ponieważ doświadczenie porażki jest dla człowieka bardziej kosztowne niż doświadczenie powodzenia. Podobnie – niespełnione pozytywne oczekiwania mają znacznie silniejsze następstwa emocjonalne w porównaniu z niespełnionymi negatywnymi oczekiwaniami. Defensywny pesymista stara się zatem uniknąć przykrych skutków niespodziewanego niepowodzenia.

Z jednej strony – defensywny pesymista w trudnej sytuacji funkcjonuje najefektywniej, jeśli nie przejawia pewności siebie. Z drugiej – wiadomo, że pewność własnych atutów lub umiejętności sprzyja poczuciu kontroli. Skoro defensywny pesymista nie czerpie poczucia kontroli z pewności siebie, stara się je pozyskać poprzez formułowanie negatywnych oczekiwań, co pozwala osłabić lęk odczuwany przez niego.

Jak wiadomo, spodziewana porażka, do której można się wcześniej przygotować, wywołuje mniej negatywnych emocjonalnie następstw dla człowieka niż ta, której doświadcza on nieoczekiwanie. Wszystko to nie tylko pozwala utrzymać względną kontrolę nad poziomem lęku, lecz także zwiększa prawdopodobieństwo poradzenia sobie z problemem, a w sytuacji niepowodzenia – wytwarza bezpieczne poczucie bycia na nie przygotowanym.

Agata Cieślik
Różne oblicza optymizmu

Osoby optymistycznie nastawione do świata mają skłonność do dostrzegania we wszystkim dobrych stron oraz do wiary w korzystny rozwój wydarzeń. Niektóre definicje optymizmu koncentrują się na pozytywnych oczekiwaniach wobec przyszłości. Zdolność do przewidywania skutków naszych działań jest kluczowa dla podejmowania decyzji i pozwala tak pokierować naszym zachowaniem, aby przyniosło ono pozytywne efekty. Jednak na umiejętność przewidywania faktycznych skutków naszych decyzji wpływa tendencyjność oceny, tutaj zdefiniowana jako optymizm albo pesymizm. Chociaż prawdopodobieństwo zdarzeń losowych jest jednakowe, optymiści częściej wierzą w większe szanse na napotkanie pozytywnych okoliczności na swojej drodze. Prawdopodobnie postrzegają przyczyny niepowodzeń lub negatywnych doświadczeń jako raczej tymczasowe niż trwałe i raczej zewnętrzne niż wewnętrzne. Taka perspektywa pozwala im łatwiej dostrzec możliwość zmiany. Pozytywne nastawienie nie musi obejmować wszystkich dziedzin życia – jedna osoba może być optymistą, jeśli chodzi o niektóre jego aspekty, takie jak kariera czy sytuacja ekonomiczna, a przy tym może być pesymistą w kwestiach np. relacji międzyludzkich i tkwić w przekonaniu, że nigdy nie spotka miłości swojego życia.

W ciągu życia ludzie przesuwają się w kierunku jednego z ekstremów na osi optymizm – pesymizm. Jak wykazują badania z udziałem bliźniąt, optymizm nie zawsze jest dziedziczny, co sugeruje, że można się go nauczyć, najłatwiej w dzieciństwie. Czy istnieje więc zależność między metryką a poziomem optymizmu? Na to pytanie postanowili odpowiedzieć naukowcy z Uniwersytetu w Michigan. Okazało się, że wśród badanych osób w wieku od 16 do 101 lat poziom optymizmu wzrastał przez cały okres wczesnej dorosłości, następnie zdawał się stopniowo stabilizować, aby wraz z osiągnięciem podeszłego wieku zacząć spadać. Co jednak zaskakujące, trudne doświadczenia tak naprawdę nie zmieniają perspektywy na lepsze jutro. Ludzie dotknięci złymi wydarzeniami nie przestają patrzeć w przyszłość z nadzieją i z optymizmem. To pokazuje, jak silna i odporna potrafi być psychika człowieka w obliczu krzywdy i cierpienia.

Optymiści są mniej podatni na negatywne skutki chorób, zmęczenia i depresji. Jednak nierealistyczne przekonanie, że przyszłość będzie pełna tylko pozytywnych wydarzeń, może predysponować do podejmowania niepotrzebnego ryzyka, zwłaszcza w zakresie zdrowia.

O jakości życia decydują jego warunki, takie jak zdrowie, relacje społeczne, stan majątkowy oraz zaspokojenie osobistych pragnień i ambicji. Dobre samopoczucie wymaga od człowieka zachowania równowagi między optymizmem a pesymizmem. Nadmierny optymizm może mieć negatywne skutki i sprzyjać zaangażowaniu w ryzykowne zachowania, podczas gdy nadmierne zamartwianie się potencjalnymi zagrożeniami może prowadzić do zwiększonej podatności na zaburzenia nastroju. I chociaż optymistyczny punkt widzenia może mieć znaczenie w motywacji do podejmowania decyzji i realizowania swoich marzeń, odrobina realizmu w kwestii związanego z tym ryzyka może zwiększyć prawdopodobieństwo sukcesu.

Malwina Szpitalak
Nie taki pesymizm zły

Defensywna odmiana pesymizmu polega na formułowaniu przez człowieka nierealistycznie niskich oczekiwań w trudnych sytuacjach problemowych, co służy zmniejszeniu odczuwanego lęku i zwiększeniu motywacji do zaangażowania się w rozwiązanie problemu.

Tym, co stanowi podstawowy wyznacznik defensywnego pesymizmu, jest nie negatywne postrzeganie wszystkiego, co jednostkę czeka, ale raczej ostrożność przed byciem zbyt pewnym siebie. Dowiedziono empirycznie, że defensywni pesymiści działają najskuteczniej w sytuacji, kiedy nie czują się zbyt pewni siebie (a zatem w sytuacji zagrożenia), ale jednocześnie czują się względnie przygotowani do zadania, które ich czeka.

To, czy osoba optymistycznie czy pesymistycznie ocenia możliwość poradzenia sobie w wymagającej sytuacji, zależy od wielu czynników, przede wszystkim – od momentu formułowania oczekiwań wobec przyszłości. Wyniki badań wskazują, że nawet optymista w przypadku, kiedy zdaje sobie sprawę, że sytuacja przebiega niepomyślnie i zapewne skończy się dla niego niekorzystnie, często zmienia nastawienie z optymistycznego na pesymistyczne. Pozwala to człowiekowi zrealizować bardzo ważny cel, mianowicie – potrzebę bycia przygotowanym. Wydaje się, że to pesymistyczne nastawienie bardziej niż optymistyczne sprzyja przygotowaniu się na niepożądany rozwój sytuacji.

Dzieje się tak, ponieważ doświadczenie porażki jest dla człowieka bardziej kosztowne niż doświadczenie powodzenia. Podobnie – niespełnione pozytywne oczekiwania mają znacznie silniejsze następstwa emocjonalne w porównaniu z niespełnionymi negatywnymi oczekiwaniami. Defensywny pesymista stara się zatem uniknąć przykrych skutków niespodziewanego niepowodzenia.

Z jednej strony – defensywny pesymista w trudnej sytuacji funkcjonuje najefektywniej, jeśli nie przejawia pewności siebie. Z drugiej – wiadomo, że pewność własnych atutów lub umiejętności sprzyja poczuciu kontroli. Skoro defensywny pesymista nie czerpie poczucia kontroli z pewności siebie, stara się je pozyskać poprzez formułowanie negatywnych oczekiwań, co pozwala osłabić lęk odczuwany przez niego.

Jak wiadomo, spodziewana porażka, do której można się wcześniej przygotować, wywołuje mniej negatywnych emocjonalnie następstw dla człowieka niż ta, której doświadcza on nieoczekiwanie. Wszystko to nie tylko pozwala utrzymać względną kontrolę nad poziomem lęku, lecz także zwiększa prawdopodobieństwo poradzenia sobie z problemem, a w sytuacji niepowodzenia – wytwarza bezpieczne poczucie bycia na nie przygotowanym.

Sebald Beham Fortuna

Przeczytaj fragment Potopu Henryka Sienkiewicza.

Henryk Sienkiewicz Potop

– Wracam do materii – mówił Zagłoba. – Owóż, repeto¹, należałby mi się wypoczynek, ale że ojczyzna w paroksyzmie², że nieprzyjaciel depce naszą ziemię, przetom tu jest, mości panowie, aby razem z wami oponować się hostibus³ w imię tej matki, która nas wszystkich wykarmiła. Kto przy niej dziś nie stanie, kto jej na ratunek nie pobieży, ten nie syn, ale pasierb, ten niegodzien jej miłości. Ja stary, idę, niech się dzieje wola boża, a jeśli zginąć przyjdzie, tedy ostatnim tchem będę wołał: „Na Szweda! panowie bracia! Na Szweda!...”. Poprzysięgnijmy sobie, że nie prędzej popuścimy szable z dłoni, aż ich z ojczyzny wyżeniem!...

Przeczytaj fragment Potopu Henryka Sienkiewicza.

Henryk Sienkiewicz Potop

– Wracam do materii – mówił Zagłoba. – Owóż, repeto¹, należałby mi się wypoczynek, ale że ojczyzna w paroksyzmie², że nieprzyjaciel depce naszą ziemię, przetom tu jest, mości panowie, aby razem z wami oponować się hostibus³ w imię tej matki, która nas wszystkich wykarmiła. Kto przy niej dziś nie stanie, kto jej na ratunek nie pobieży, ten nie syn, ale pasierb, ten niegodzien jej miłości. Ja stary, idę, niech się dzieje wola boża, a jeśli zginąć przyjdzie, tedy ostatnim tchem będę wołał: „Na Szweda! panowie bracia! Na Szweda!...”. Poprzysięgnijmy sobie, że nie prędzej popuścimy szable z dłoni, aż ich z ojczyzny wyżeniem!...