Tekst A
Przeczytaj fragment utworu Na probostwie w Wyszkowie Stefana Żeromskiego.
Stefan Żeromski Na probostwie w Wyszkowie
Wszystka wzniosłość poczęta w duchu za dni niewoli zamarła w tym pierwszym dniu wolności. Walka o władzę, istniejąca niewątpliwie wszędzie na świecie jako wyraz siły potęg społecznych, partii, obozów i stronnictw, w Polsce przybrała kształty monstrualne. […]
Wewnątrz kraju, gdzie tylko spojrzeć, wszystko popsute, obniżone, znędzniałe.
Przypisy i opis źródła
[1920]
Stefan Żeromski, Na probostwie w Wyszkowie, [w:] Katarzyna Sobolewska (red.), Stefan Żeromski wobec niepodległości, „Zeszyty Stowarzyszenia im. Stefana Żeromskiego”, Warszawa 2010.
Czy ocena sytuacji Polski tuż po odzyskaniu niepodległości zawarta w podanym fragmencie utworu Na probostwie w Wyszkowie znajduje potwierdzenie w Przedwiośniu Stefana Żeromskiego? W uzasadnieniu odpowiedzi przywołaj sytuację z Przedwiośnia.
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Porównaj ocenę odrodzonej Polski na wspólnej płaszczyźnie społecznej lub politycznej.
2. Gdzie szukać?
W Przedwiośniu przypomnij sobie obraz kraju po przyjeździe Cezarego oraz źródła napięć.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Rozstrzygnięcie poprzyj sytuacją z powieści i wyjaśnij jej związek z diagnozą fragmentu. Wspólny autor nie jest argumentem.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
- Tak. W obu tekstach jest mowa o bardzo trudnej sytuacji społecznej w II Rzeczypospolitej. W utworze Na probostwie w Wyszkowie Żeromski pisze, że wszystko było znędzniałe. W Przedwiośniu Cezary Baryka obserwuje nędzę po przyjeździe do Polski – widzi bosych chłopów brodzących w błocie.
- Ocena sytuacji Polski tuż po odzyskaniu niepodległości zawarta w podanym fragmencie znajduje potwierdzenie w Przedwiośniu. W powieści dostrzegamy komunistów, którzy pragną rewolucji, co jest zgodne ze wspomnianą we fragmencie monstrualną walką o władzę.
Zasady oceniania
2 pkt – rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie odnoszące się do przytoczonego fragmentu i do Przedwiośnia ORAZ uwzględniające sytuację z Przedwiośnia.
1 pkt – rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie odnoszące się do przytoczonego fragmentu i do Przedwiośnia ALBO rozstrzygnięcie i przywołanie adekwatnej sytuacji z Przedwiośnia.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Krok po kroku
Odpowiedz: tak. Oba utwory pokazują trudne położenie odrodzonej Polski, zwłaszcza nędzę i rozczarowanie realiami życia po odzyskaniu państwowości.
Przywołaj przyjazd Cezarego do Polski: zamiast szklanych domów widzi biedę, błoto i bosych mieszkańców. Ten konkretny obraz potwierdza diagnozę znędznienia z przytoczonego fragmentu. Zestawienie powinno dotyczyć tego samego aspektu sytuacji kraju.
Na co uważać
Sama informacja, że w obu tytułach autorem jest Żeromski, nie stanowi dowodu zgodności ocen.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
2 pkt – rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie odnoszące się do przytoczonego fragmentu i do Przedwiośnia ORAZ uwzględniające sytuację z Przedwiośnia. 1 pkt – rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie odnoszące się do przytoczonego fragmentu i do Przedwiośnia ALBO rozstrzygnięcie i przywołanie adekwatnej sytuacji z Przedwiośnia. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2024-MAJ-F2023-Z15
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.7 | PP:I.1.8 | PP:I.1.12
Wymagania historyczne: I.1.8 wykazuje się znajomością i zrozumieniem treści utworów wskazanych w podstawie programowej jako lektury obowiązkowe; I.1.9 rozpoznaje tematykę i problematykę poznanych tekstów […]; I.1.13 porównuje utwory literackie lub ich fragmenty, […] określa cechy wspólne i różne.
Epoki: Młoda Polska | dwudziestolecie międzywojenne
Autorzy: Stefan Żeromski
Utwory: Przedwiośnie
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich