Baza zadań z chemii
Moje postępy
Zadania 821–840 z 1481
Zadanie 6 · czerwiec 2020
Źródło
Informacja do zadań 5–7.
Fosgen to trujący związek o wzorze COCl2. Jego temperatura topnienia jest równa –118 °C,
a temperatura wrzenia wynosi 8 °C (pod ciśnieniem 1000 hPa). Fosgen reaguje z wodą i ulega
hydrolizie, której produktami są tlenek węgla(IV) i chlorowodór.
Na podstawie: P. Mastalerz, Chemia organiczna, Warszawa 1986.
Napisz równanie reakcji hydrolizy fosgenu.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Zachowaj atom węgla w produkcie tlenowym i oba atomy chloru w chlorowodorze.
Podpowiedź 2
Woda musi dostarczyć tlen i wodór brakujące w produktach.
Podpowiedź 3
Zapisz COCl2 + H2O → CO2 + 2HCl i sprawdź bilans.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne zapisanie równania reakcji.
0 pkt – błędne napisanie równania reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki
stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Hydroliza fosgenu prowadzi do tlenku węgla(IV) i chlorowodoru. Zachowując jeden atom węgla i dwa atomy chloru, otrzymujemy COCl2 + H2O → CO2 + 2HCl.
Jedna cząsteczka wody dostarcza drugiego tlenu oraz dwóch atomów wodoru. Sprawdzenie bilansu wszystkich czterech pierwiastków pozwala uniknąć pominięcia współczynnika 2 przy HCl.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Informacje i źródła zadania
Zadanie 7 · czerwiec 2020
Źródło
Informacja do zadań 5–7.
Fosgen to trujący związek o wzorze COCl2. Jego temperatura topnienia jest równa –118 °C,
a temperatura wrzenia wynosi 8 °C (pod ciśnieniem 1000 hPa). Fosgen reaguje z wodą i ulega
hydrolizie, której produktami są tlenek węgla(IV) i chlorowodór.
Na podstawie: P. Mastalerz, Chemia organiczna, Warszawa 1986.
W temperaturze 25 °C i pod ciśnieniem 1000 hPa w 1 dm3 fosgenu znajduje się 2,43∙1022
cząsteczek tego związku.
Oblicz gęstość fosgenu i określ jego stan skupienia w opisanych warunkach.
Obliczenia:
W temperaturze 25 °C i pod ciśnieniem 1000 hPa fosgen jest …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Zamień podaną liczbę cząsteczek na mole.
Podpowiedź 2
Pomnóż mole przez masę molową i podziel przez objętość próbki.
Podpowiedź 3
Otrzymasz około 4,0 g·dm−3; stan skupienia ustal z temperatury wrzenia: gaz.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE



W temperaturze 25 °C i pod ciśnieniem 1000 hPa fosgen jest gazem.
Uwaga:
• Odpowiedź, w której zdający pisze, że fosgen jest parą, jest niepoprawna.
• Rozwiązanie zadania, w którym zdający wykonuje obliczenia dla warunków innych
niż określono w zadaniu, np. dla warunków normalnych, jest niepoprawne.
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne obliczenie i podanie wyniku z poprawną jednostką oraz poprawne
uzupełnienie zdania.
1 pkt – poprawne obliczenie i podanie wyniku z poprawną jednostką oraz niepoprawne
uzupełnienie zdania albo brak uzupełnienia zdania.
LUB
– błędne obliczenie lub podanie wyniku z błędną jednostką albo brak obliczenia oraz
poprawne uzupełnienie zdania.
0 p. – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Uwaga: Wynik może być podany w różnych jednostkach gęstości, np. g∙dm−3, kg∙m−3, g∙cm−3
albo g∙m−3.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Liczbę moli w 1 dm3 obliczamy bezpośrednio z liczby cząsteczek: n = 2,43·1022/(6,02·1023) ≈ 0,0404 mol. Dla M(COCl2) ≈ 99 g·mol−1 masa tej objętości wynosi około 4,0 g, czyli gęstość około 4,0 g·dm−3.
Temperatura 25 °C przekracza podaną temperaturę wrzenia, dlatego fosgen jest gazem. Nie podstawiamy objętości molowej dla warunków normalnych.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem



W temperaturze 25 °C i pod ciśnieniem 1000 hPa fosgen jest gazem.
Uwaga:
• Odpowiedź, w której zdający pisze, że fosgen jest parą, jest niepoprawna.
• Rozwiązanie zadania, w którym zdający wykonuje obliczenia dla warunków innych
niż określono w zadaniu, np. dla warunków normalnych, jest niepoprawne.
Informacje i źródła zadania
Zadanie 8 · czerwiec 2020

Napisz w formie jonowej skróconej sumaryczne równanie opisanego utleniania metanalu jodem w środowisku alkalicznym i określ stosunek masowy, w jakim metanal reaguje z jodem.
Równanie reakcji:

Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Ustal produkt utleniania aldehydu w środowisku zasadowym.
Podpowiedź 2
Porównaj liczbę elektronów oddawanych przez metanal i pobieranych przez I2.
Podpowiedź 3
W równaniu uwzględnij 3OH− i 2H2O; stosunek mas oblicz z mas molowych 30 i 254.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie w formie jonowej skróconej sumarycznego równania przemiany
i poprawne określenie stosunku masowego.
0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Węgiel metanalu utlenia się do anionu kwasu metanowego, a jod redukuje się do jodków. Każda cząsteczka metanalu oddaje dwa elektrony, które przyjmuje jedna cząsteczka I2.
Po zbilansowaniu w zasadowym środowisku zużywane są trzy OH− i powstają dwie H2O, zgodnie z grafiką klucza. Stosunek molowy metanalu do jodu wynosi 1:1, zatem stosunek masowy to 30:254, czyli 15:127.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Informacje i źródła zadania
Zadanie 9 · czerwiec 2020
Węglan sodu jest solą dość dobrze rozpuszczalną w wodzie. Podczas ochładzania jej gorącego
roztworu nie powstaje sól bezwodna, ale wydzielają się hydraty, których skład zależy od
temperatury. W temperaturze 20 °C w równowadze z roztworem nasyconym pozostaje
dekahydrat o wzorze Na2CO3∙10 H2O. Rozpuszczalność dekahydratu węglanu sodu w wodzie
w tej temperaturze jest równa 21,5 g w 100 g wody.
Na podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 1997.
Oblicz rozpuszczalność węglanu sodu (wyrażoną w gramach substancji na 100 gramów wody) w opisanych warunkach w przeliczeniu na sól bezwodną.
Obliczenia:
Odpowiedź: Rozpuszczalność = … g soli bezwodnej w 100 g wody.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Rozdziel masę hydratu na sól bezwodną i wodę krystalizacyjną.
Podpowiedź 2
Do początkowych 100 g wody dodaj wodę wniesioną przez hydrat.
Podpowiedź 3
Przelicz około 7,97 g soli w 113,53 g wody na 100 g wody: około 7,0 g.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE


7,97 g soli bezwodnej w (121,5 g – 7,97 g) = 113,53 g wody

(Odpowiedź: Rozpuszczalność = 7 g soli bezwodnej w 100 g wody)

(Odpowiedź: Rozpuszczalność = 7,0 g soli bezwodnej w 100 g wody)
Zasady oceniania
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wartości
liczbowej wyniku (w gramach w 100 g wody).
1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale:
– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.
LUB
– podanie wyniku liczbowego w innej jednostce niż gramy.
0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W 21,5 g dekahydratu masa bezwodnego Na2CO3 wynosi 21,5·106/286 ≈ 7,97 g. Pozostałe 13,53 g stanowi woda krystalizacyjna, która po rozpuszczeniu zwiększa ilość rozpuszczalnika do 113,53 g.
Rozpuszczalność soli bezwodnej wynosi więc 7,97/113,53·100 ≈ 7,02 g na 100 g wody, czyli około 7,0 g. Nie dzielimy przez początkowe 100 g wody, ponieważ pomijałoby to wodę hydratu.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem


7,97 g soli bezwodnej w (121,5 g – 7,97 g) = 113,53 g wody

(Odpowiedź: Rozpuszczalność = 7 g soli bezwodnej w 100 g wody)

(Odpowiedź: Rozpuszczalność = 7,0 g soli bezwodnej w 100 g wody)
Informacje i źródła zadania
Zadanie 10 · czerwiec 2020
Źródło
Informacja do zadań 10–11.
Przemysłowa produkcja kwasu azotowego(V) jest procesem kilkuetapowym. Pierwszym
etapem jest katalityczne utlenienie amoniaku tlenem z powietrza do tlenku azotu(II).
W drugim etapie otrzymany tlenek azotu(II) utlenia się do tlenku azotu(IV). Ta reakcja
przebiega zgodnie z poniższym równaniem:
Powstały tlenek azotu(IV) jest następnie wprowadzany do wody, w wyniku czego powstaje
roztwór kwasu azotowego(V) o stężeniu w zakresie 50%–60% (w procentach masowych).
Na podstawie: K. Schmidt-Szałowski, M. Szafran, E. Bobryk, J. Sentek, Technologia chemiczna. Przemysł
nieorganiczny, Warszawa 2013.
Na poniższym wykresie przedstawiono zależność równowagowego stopnia przemiany NO
w NO2 od temperatury dla dwóch różnych wartości ciśnienia p1 i p2. Wydajność tworzenia NO2
jest tym większa, im większa jest wartość równowagowego stopnia przemiany.

p1 | p2 | ||||
|---|---|---|---|---|---|
Uzupełnij poniższe zdania. Wybierz i podkreśl jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie.
Ciśnienie p1 jest (wyższe / niższe) od ciśnienia p2. Przemiana NO w NO2 to reakcja
(endotermiczna / egzotermiczna), co oznacza, że wartość ΔH tej przemiany jest
(dodatnia / ujemna).
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Policz mole gazów po obu stronach równania.
Podpowiedź 2
Wyższe ciśnienie zwiększa wydajność po stronie z mniejszą liczbą moli.
Podpowiedź 3
Wpisz p1 niższe od p2, reakcja egzotermiczna, ΔH ujemna.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne uzupełnienie obu zdań.
0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W reakcji 2NO + O2 ⇌ 2NO2 liczba moli gazowych zmniejsza się z trzech do dwóch. Wzrost ciśnienia sprzyja więc tworzeniu NO2; niższa krzywa odpowiada niższemu ciśnieniu p1.
Ze wzrostem temperatury stopień przemiany maleje, zatem ogrzewanie sprzyja reakcji odwrotnej. Tworzenie NO2 jest egzotermiczne i ma ΔH < 0. Odczyt kierunku zmian uzasadniamy stechiometrią i efektem cieplnym.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Informacje i źródła zadania
Zadanie 11 · czerwiec 2020
Źródło
Informacja do zadań 10–11.
Przemysłowa produkcja kwasu azotowego(V) jest procesem kilkuetapowym. Pierwszym
etapem jest katalityczne utlenienie amoniaku tlenem z powietrza do tlenku azotu(II).
W drugim etapie otrzymany tlenek azotu(II) utlenia się do tlenku azotu(IV). Ta reakcja
przebiega zgodnie z poniższym równaniem:
Powstały tlenek azotu(IV) jest następnie wprowadzany do wody, w wyniku czego powstaje
roztwór kwasu azotowego(V) o stężeniu w zakresie 50%–60% (w procentach masowych).
Na podstawie: K. Schmidt-Szałowski, M. Szafran, E. Bobryk, J. Sentek, Technologia chemiczna. Przemysł
nieorganiczny, Warszawa 2013.
Napisz równanie opisanej reakcji tlenku azotu(IV) z wodą, której produktami są kwas azotowy(V) i tlenek azotu(II). Napisz wzór reduktora i wzór utleniacza.
Równanie reakcji:
Wzór reduktora: … Wzór utleniacza: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Wyznacz stopnie utlenienia azotu w substracie i obu produktach.
Podpowiedź 2
Zbilansuj dwa elektrony pobierane przy powstawaniu jednego NO.
Podpowiedź 3
Zapisz współczynniki 3:1:2:1 i wskaż NO2 w obu rolach redoks.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Wzór reduktora: NO2 Wzór utleniacza: NO2
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie równania reakcji oraz poprawne napisanie wzoru reduktora
i utleniacza.
0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Azot w NO2 ma stopień utlenienia +IV. W reakcji z wodą część atomów przechodzi na +V w HNO3, a część na +II w NO.
Dwa atomy oddają po jednym elektronie, a jeden przyjmuje dwa; stąd 3NO2 + H2O → 2HNO3 + NO. Jest to dysproporcjonowanie, dlatego zarówno reduktorem, jak i utleniaczem jest NO2, choć różne jego cząsteczki pełnią te role.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Wzór reduktora: NO2 Wzór utleniacza: NO2
Informacje i źródła zadania
Zadanie 12 · czerwiec 2020
Do zbiornika, z którego wypompowano powietrze, wprowadzono tlenek azotu(IV) o wzorze
NO2 i po zamknięciu utrzymywano temperaturę 25 °C do momentu osiągnięcia przez układ
stanu równowagi opisanej poniższym równaniem:
Zmiany stężenia obu reagentów przedstawiono na poniższym wykresie.

7 5 | ||||
|---|---|---|---|---|
N2O4 | ||||
NO2 |
3Stężenie molowe, mol · dm−
Na podstawie: J. McMurry, R. Fay, Chemistry, Upper Saddle River 2001.
Oblicz stężeniową stałą równowagi opisanej reakcji w temperaturze 25 °C oraz uzupełnij zdanie – wybierz i podkreśl jedną odpowiedź spośród podanych w nawiasie.
Obliczenia:
Stężeniowa stała równowagi opisanej reakcji w temperaturze wyższej niż 25 °C jest
(mniejsza niż / większa niż / taka sama jak) stężeniowa stała równowagi tej reakcji
w temperaturze 25 °C.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Odczytaj stężenia po ustaleniu równowagi, nie początkowe.
Podpowiedź 2
Wstaw [NO2] do mianownika w drugiej potędze.
Podpowiedź 3
Oblicz 0,0337/(0,0125)2 i wybierz mniejszą stałą w wyższej temperaturze.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE


Zasady oceniania
2 pkt – poprawne obliczenie i podanie wyniku jako wielkości niemianowanej oraz poprawne
uzupełnienie zdania.
1 pkt – poprawne obliczenie i podanie wyniku jako wielkości niemianowanej oraz błędne
uzupełnienie zdania albo brak uzupełnienia zdania.
LUB
– błędne obliczenie lub podanie wyniku z błędną jednostką albo brak obliczenia oraz
poprawne uzupełnienie zdania.
0 p. – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak rozwiązania
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Z końcowych, poziomych odcinków wykresu odczytujemy [NO2] = 0,0125 i [N2O4] = 0,0337 mol·dm−3. Dla reakcji zapisanej jako dimeryzacja K = [N2O4]/[NO2]2, co daje około 216.
Potęga w mianowniku wynika ze współczynnika 2. Ponieważ ΔH < 0, podniesienie temperatury sprzyja rozpadowi dimeru i obniża wartość K dla tego kierunku reakcji.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem


Informacje i źródła zadania
Zadanie 13.1 · czerwiec 2020
Źródło
Informacja do zadania 13.
Roztwory zawierające porównywalne liczby drobin kwasu Brønsteda i sprzężonej
z nim zasady są nazywane roztworami buforowymi. Przykładem jest bufor octanowy. Kwasem
Brønsteda są w nim cząsteczki CH3COOH, a zasadą – jony CH3COO− pochodzące z całkowicie
zdysocjowanej soli, np. octanu sodu. Wprowadzenie do roztworu buforowego mocnego kwasu
skutkuje zmniejszeniem stężenia zasady i wzrostem stężenia sprzężonego z nią kwasu. Dodatek
mocnej zasady prowadzi do zmniejszenia stężenia kwasu i wzrostu stężenia sprzężonej zasady.
Wartość pH buforu praktycznie nie zależy od jego stężenia i nieznacznie się zmienia podczas
dodawania niewielkich ilości mocnych kwasów lub mocnych zasad.
Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji zachodzącej podczas dodawania mocnej zasady (OH )− do buforu octanowego oraz uzupełnij zdanie – wybierz i podkreśl jedną odpowiedź spośród podanych w nawiasie.
Równanie reakcji z mocną zasadą:
Po wprowadzeniu mocnego kwasu do buforu octanowego stężenie jonów octanowych
(wzrośnie / zmaleje / nie ulegnie zmianie).
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Znajdź składnik buforu zdolny oddać proton zasadzie.
Podpowiedź 2
Kwas dodany do buforu jest wiązany przez aniony octanowe.
Podpowiedź 3
Zapisz zobojętnianie kwasu octowego przez OH− z grafiki i wybierz spadek stężenia octanów po dodaniu kwasu.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie w formie jonowej skróconej równania reakcji z mocną zasadą oraz
poprawne uzupełnienie zdania.
0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Dodane OH− są wiązane przez kwas octowy, który przechodzi w anion octanowy; powstaje też woda. To usuwa większość dodanej mocnej zasady i ogranicza zmianę pH buforu.
Przy dodaniu mocnego kwasu zachodzi proces przeciwny: aniony octanowe przyjmują protony, więc ich stężenie maleje. Bufor ogranicza zmianę pH, ale nie zachowuje niezmienionych ilości swoich składników.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Informacje i źródła zadania
Zadanie 13.2 · czerwiec 2020
Źródło
Informacja do zadania 13.
Roztwory zawierające porównywalne liczby drobin kwasu Brønsteda i sprzężonej
z nim zasady są nazywane roztworami buforowymi. Przykładem jest bufor octanowy. Kwasem
Brønsteda są w nim cząsteczki CH3COOH, a zasadą – jony CH3COO− pochodzące z całkowicie
zdysocjowanej soli, np. octanu sodu. Wprowadzenie do roztworu buforowego mocnego kwasu
skutkuje zmniejszeniem stężenia zasady i wzrostem stężenia sprzężonego z nią kwasu. Dodatek
mocnej zasady prowadzi do zmniejszenia stężenia kwasu i wzrostu stężenia sprzężonej zasady.
Wartość pH buforu praktycznie nie zależy od jego stężenia i nieznacznie się zmienia podczas
dodawania niewielkich ilości mocnych kwasów lub mocnych zasad.
Przeprowadzono doświadczenie, w którym zmieszano jednakowe objętości wodnych
roztworów różnych substancji. Wszystkie roztwory miały jednakowe stężenie molowe.
Mieszaniny przygotowano zgodnie z poniższym schematem.

roztwór I roztwór II roztwór III roztwór IV
Które z przygotowanych roztworów są buforami? Napisz ich numery.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Poszukaj par różniących się jednym protonem.
Podpowiedź 2
Sprawdź parę amoniak–jon amonowy oraz dwa kolejne stopnie protonowania fosforanu.
Podpowiedź 3
Wskaż roztwory II i III.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
II, III
Zasady oceniania
1 pkt – poprawny wybór i napisanie numerów roztworów buforowych.
0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Bufor wymaga jednoczesnej obecności słabego kwasu i jego sprzężonej zasady albo słabej zasady i jej sprzężonego kwasu. W mieszaninie II występuje para amoniak–jon amonowy, a w III para jonów fosforanowych różniących się jednym protonem.
Mieszaniny I i IV takich par nie zapewniają. Sama obecność soli lub dwóch różnych substancji nie wystarcza do uznania roztworu za bufor.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
II, III
Informacje i źródła zadania
Zadanie 14.1 · czerwiec 2020
Źródło
Informacja do zadania 14.
Zmieszano 100 cm3 wodnego roztworu Ba(OH)2 o stężeniu 0,2 mol∙dm−3 z 40 cm3 wodnego
roztworu HCl o stężeniu 0,8 mol∙dm−3. W mieszaninie przebiegła reakcja opisana poniższym
równaniem:
Oblicz pH powstałego roztworu w temperaturze 25 °C. W obliczeniach przyjmij, że objętość tego roztworu jest sumą objętości roztworów Ba(OH)2 i HCl. Wynik końcowy zaokrąglij do drugiego miejsca po przecinku.
Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Oblicz mole H+ i OH−, uwzględniając dwa OH− z Ba(OH)2.
Podpowiedź 2
Po reakcji zostaje 0,008 mol OH− w 0,140 dm3.
Podpowiedź 3
Policz pOH z pozostałego stężenia i odejmij od 14; pH = 12,76.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Obliczenie wartości pH roztworu:
pOH = –log[OH− ] = –log(0,057) = –log(0,57 ·10−1) = –log0,57 – log10−1= 0,244 +1 = 1,244
pH + pOH = 14 ⇒ pH = 14 – pOH
pH = 14 – 1,244 = 12,756 = 12,76

Uwaga redakcyjna. Stężenie oblicza się, dzieląc nadmiar jonów OH− przez całkowitą objętość 0,140 dm³. Otrzymujemy 0,05714 mol·dm−3 i pH 12,76.
Zasady oceniania
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku
jako wielkości niemianowanej z odpowiednią dokładnością.
1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale:
– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.
LUB
– podanie wyniku z jednostką.
LUB
– podanie wyniku z niepoprawną dokładnością.
0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.
Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej poprawnej
metody i poprawnych obliczeń.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Ze 100 cm3 roztworu Ba(OH)2 o stężeniu 0,20 mol·dm−3 pochodzi 0,040 mol OH−, ponieważ jedna jednostka zasady daje dwa takie jony. HCl wnosi 0,032 mol H+, zatem pozostaje 0,008 mol OH−.
Objętość końcowa wynosi 0,140 dm3, więc [OH−] = 0,05714 mol·dm−3. Stąd pOH ≈ 1,24 i pH = 12,76. Najpierw rozliczamy zobojętnianie, dopiero potem liczymy pH.
Uwaga redakcyjna. We wzorze na stężenie OH⁻ dzielimy 0,008 mol przez 0,140 dm³. Otrzymujemy 0,05714 mol/dm³ i pH 12,76.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Obliczenie wartości pH roztworu:
pOH = –log[OH− ] = –log(0,057) = –log(0,57 ·10−1) = –log0,57 – log10−1= 0,244 +1 = 1,244
pH + pOH = 14 ⇒ pH = 14 – pOH
pH = 14 – 1,244 = 12,756 = 12,76

Informacje i źródła zadania
Zadanie 14.2 · czerwiec 2020
Źródło
Informacja do zadania 14.
Zmieszano 100 cm3 wodnego roztworu Ba(OH)2 o stężeniu 0,2 mol∙dm−3 z 40 cm3 wodnego
roztworu HCl o stężeniu 0,8 mol∙dm−3. W mieszaninie przebiegła reakcja opisana poniższym
równaniem:
Wpisz do poniższej tabeli wartości stężenia molowego jonów baru i jonów chlorkowych w otrzymanym roztworze.
[Ba²⁺], mol·dm⁻³ | [Cl− ], mol ∙ dm−3 |
|---|---|
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Oddziel jony reagujące od jonów obserwatorów.
Podpowiedź 2
Ilości baru i chlorków wynikają z całych dodanych porcji odczynników.
Podpowiedź 3
Podziel 0,020 i 0,032 mol przez 0,140 dm3; otrzymasz 0,143 i 0,229 mol·dm−3.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
[Ba2+], mol ∙ dm−3 | [Cl− ], mol ∙ dm−3 |
|---|---|
0,143 | 0,229 |
Uwaga: Podanie wartości stężenia molowego jonów z mniejszą dokładnością (z poprawnym
zaokrągleniem) nie skutkuje utratą punktu.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne uzupełnienie tabeli.
0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Jony Ba2+ i Cl− nie są zużywane w opisanym zobojętnianiu. Ich ilości pozostają równe odpowiednio 0,020 mol i 0,032 mol, zmienia się natomiast objętość roztworu do 0,140 dm3.
Otrzymujemy [Ba2+] ≈ 0,143 mol·dm−3 oraz [Cl−] ≈ 0,229 mol·dm−3. Nie obliczamy ich z nadmiaru OH−, gdyż są jonami obserwatorami, zachowanymi także po zobojętnieniu.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
[Ba2+], mol ∙ dm−3 | [Cl− ], mol ∙ dm−3 |
|---|---|
0,143 | 0,229 |
Uwaga: Podanie wartości stężenia molowego jonów z mniejszą dokładnością (z poprawnym
zaokrągleniem) nie skutkuje utratą punktu.
Informacje i źródła zadania
Zadanie 15 · czerwiec 2020
Większość kationów metali występuje w roztworze wodnym w postaci jonów kompleksowych,
tzw. akwakompleksów, w których cząsteczki wody otaczają jon metalu, czyli są ligandami.
Dodanie do takiego roztworu reagenta, który z kationami danego metalu tworzy trwalsze
kompleksy niż woda, powoduje wymianę ligandów. Kompleksy mogą mieć różne barwy,
zależnie od rodzaju ligandów, np. jon Fe3+ tworzy z jonami fluorkowymi F kompleks −
bezbarwny, a z jonami tiocyjanianowymi (rodankowymi) SCN− – krwistoczerwony.
W dwóch probówkach znajdował się wodny roztwór chlorku żelaza(III). Do pierwszej
probówki wsypano niewielką ilość stałego fluorku potasu, co poskutkowało odbarwieniem
żółtego roztworu, a następnie do obu probówek dodano wodny roztwór rodanku potasu
(KSCN). Stwierdzono, że tylko w probówce drugiej pojawiło się krwistoczerwone zabarwienie.
W badanych roztworach występowały jony kompleksowe żelaza(III):
I rodankowy … II fluorkowy … III akwakompleks
Uszereguj wymienione jony kompleksowe zgodnie ze wzrostem ich trwałości. Napisz w odpowiedniej kolejności numery, którymi je oznaczono.
najmniejsza trwałość … największa trwałość
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Ustal, który ligand wypiera wodę i który blokuje późniejsze działanie rodanku.
Podpowiedź 2
Brak czerwonej barwy po dodaniu rodanku do kompleksu fluorkowego jest kluczową obserwacją.
Podpowiedź 3
Uszereguj akwakompleks, rodankowy, fluorkowy: III, I, II.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
III, I, II ALBO akwakompleks, rodankowy, fluorkowy
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne uszeregowanie jonów kompleksowych.
0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Rodanek zastępuje wodę w otoczeniu Fe3+, co w drugiej probówce daje krwistoczerwony kompleks. Fluorek wcześniej zastąpił wodę, a po jego dodaniu rodankowy kompleks już nie powstaje.
Wynika stąd, w warunkach opisanego doświadczenia, większa trwałość kompleksu fluorkowego niż rodankowego oraz większa trwałość rodankowego niż akwakompleksu. Kolejność rosnącej trwałości to III, I, II. Barwy pozwalają śledzić wymianę ligandów.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
III, I, II ALBO akwakompleks, rodankowy, fluorkowy
Informacje i źródła zadania
Zadanie 16 · czerwiec 2020

zmalała o 6,32 g i że otrzymana mieszanina nie zawierała szczawianu wapnia.
Oblicz w procentach masowych zawartość tlenku wapnia w mieszaninie otrzymanej po przerwaniu prażenia.
Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Rozdziel ubytek masy na dwa kolejne etapy prażenia.
Podpowiedź 2
Pierwszy etap zachodzi całkowicie i usuwa 0,100 mol CO.
Podpowiedź 3
Z pozostałych 3,52 g CO2 wyznacz 4,48 g CaO i podziel przez 6,48 g mieszaniny.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

CaCO3 | CaO | CO2 | |
|---|---|---|---|
n0 | ![]() | 0 | 0 |
Δn | –x | x | x |
nk | 10 100 – x | x | x |


Zasady oceniania
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku
w procentach masowych.
1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale:
– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.
LUB
– niepodanie wyniku w procentach masowych.
0 p. – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Z 12,8 g szczawianu wapnia powstaje najpierw 0,100 mol CaCO3 i ulatuje 2,80 g CO. Pozostałe 3,52 g ubytku masy przypada na CO2 powstający przy częściowym rozkładzie węglanu.
Jest to 0,080 mol CO2, a więc również 0,080 mol CaO, czyli 4,48 g. Masa końcowej mieszaniny wynosi 6,48 g; udział CaO to 4,48/6,48·100 ≈ 69,1%. Nie przypisujemy całego ubytku jednemu gazowi.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem

CaCO3 | CaO | CO2 | |
|---|---|---|---|
n0 | ![]() | 0 | 0 |
Δn | –x | x | x |
nk | 10 100 – x | x | x |


Informacje i źródła zadania
Zadanie 17.1 · czerwiec 2020
Źródło
Informacja do zadania 17.
W celu porównania reaktywności różnych metali wykonano doświadczenie, w którym płytkę
z metalu M zważono i umieszczono w naczyniu zawierającym wodny roztwór pewnej soli.
W wyniku zachodzącej reakcji roztwór się odbarwił. Płytkę wyjęto, opłukano wodą
destylowaną, wysuszono i zważono ponownie. Ustalono, że w wyniku reakcji masa płytki
zmalała.
Wybierz i podkreśl jeden symbol metalu w zestawie I i jeden wzór odczynnika w zestawie II, tak aby otrzymać schemat przeprowadzonego doświadczenia.
Schemat doświadczenia:
… Zestaw I: Ag / Al / Au / Sn
… Zestaw II: Al(NO3)3 (aq) / CuSO4 (aq) / AgNO3 (aq)
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Rozpoznaj jon odpowiedzialny za niebieską barwę.
Podpowiedź 2
Porównaj masę rozpuszczanego metalu z masą osadzanej miedzi dla tej samej liczby elektronów.
Podpowiedź 3
Wybierz cynę i roztwór CuSO4; ubytek jednego mola Sn przewyższa przyrost jednego mola Cu.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 pkt – poprawny wybór i podkreślenie symbolu metalu oraz wzoru odczynnika.
0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Odbarwianie niebieskiego roztworu wskazuje na zużywanie Cu2+ i wydzielanie metalicznej miedzi. Blaszka musi jednocześnie tracić więcej masy w wyniku roztwarzania własnego metalu niż zyskuje od osadzanej miedzi.
Dla cyny przemiana Sn → Sn2+ odpowiada jednemu molowi wydzielonej Cu, a masa molowa Sn jest większa od Cu. Pasują Sn i CuSO4. Nie wystarcza samo porównanie aktywności metali; trzeba uwzględnić zmianę masy.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Informacje i źródła zadania
Zadanie 17.2 · czerwiec 2020
Źródło
Informacja do zadania 17.
W celu porównania reaktywności różnych metali wykonano doświadczenie, w którym płytkę
z metalu M zważono i umieszczono w naczyniu zawierającym wodny roztwór pewnej soli.
W wyniku zachodzącej reakcji roztwór się odbarwił. Płytkę wyjęto, opłukano wodą
destylowaną, wysuszono i zważono ponownie. Ustalono, że w wyniku reakcji masa płytki
zmalała.
Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, która zaszła podczas doświadczenia.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Ustal kierunek przepływu elektronów między cyną i jonem miedzi.
Podpowiedź 2
Oba procesy obejmują po dwa elektrony.
Podpowiedź 3
Zapisz Sn + Cu2+ → Sn2+ + Cu, bez jonów siarczanowych.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie równania reakcji w formie jonowej skróconej przy poprawnym
wyborze i zaznaczeniu symbolu metalu oraz wzoru odczynnika w zadaniu 17.1.
0 pkt – błędne napisanie równania reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki
stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) lub błędny wybór, lub brak zaznaczenia
symbolu metalu i wzoru odczynnika w zadaniu 17.1. albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Cyna oddaje dwa elektrony, tworząc Sn2+, a jon Cu2+ przyjmuje dwa elektrony i wydziela się jako Cu. Po połączeniu półreakcji uzyskujemy Sn + Cu2+ → Sn2+ + Cu.
Jony siarczanowe pozostają obserwatorami, dlatego pomijamy je w równaniu jonowym skróconym. Bilans ładunku wynosi +2 po obu stronach, a stosunek molowy metali jest 1:1.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Informacje i źródła zadania
Zadanie 18.1 · czerwiec 2020
Źródło
Informacja do zadania 18.
Przeprowadzono doświadczenie, którego przebieg zilustrowano na poniższym schemacie:

Podaj numery probówek, w których po zakończeniu doświadczenia pozostał biały osad wodorotlenku cynku.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Porównaj stosunek moli OH− do Zn2+ w trzech probówkach.
Podpowiedź 2
Rozróżnij częściowe strącanie i rozpuszczanie w nadmiarze zasady.
Podpowiedź 3
Osad pozostaje w I i II; w III powstaje rozpuszczalny kompleks cynku.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
I i II
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wskazanie numerów probówek.
0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Do strącenia jednego mola Zn(OH)2 potrzeba dwóch moli OH−. W probówce I zasady jest za mało, ale część cynku tworzy osad; w II ilość wystarcza do jego strącenia.
W III duży nadmiar OH− powoduje przejście amfoterycznego wodorotlenku w rozpuszczalny kompleks. Biały osad pozostaje zatem w I i II. Niedomiar odczynnika nie oznacza automatycznie całkowitego braku osadu.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
I i II
Informacje i źródła zadania
Zadanie 18.2 · czerwiec 2020
Źródło
Informacja do zadania 18.
Przeprowadzono doświadczenie, którego przebieg zilustrowano na poniższym schemacie:

Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, która zaszła w probówce III.
Uwzględnij, że jednym z produktów jest jon kompleksowy o liczbie koordynacyjnej 4.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Produkt ma cztery ligandy wodorotlenkowe.
Podpowiedź 2
Dodaj dwa OH− do już strąconego Zn(OH)2.
Podpowiedź 3
Zapisz kompleks [Zn(OH)4]2− i sprawdź bilans ładunku.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Uwaga: Nawiasy kwadratowe we wzorze jonu kompleksowego mogą być pominięte.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie w formie jonowej skróconej równania reakcji.
0 pkt – błędne napisanie równania reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki
stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W nadmiarze zasady Zn(OH)2 wiąże dalsze dwa aniony OH− i przechodzi w tetrahydroksocynkan(II). Równanie ma postać Zn(OH)2 + 2OH− → [Zn(OH)4]2−.
Można także zapisać sumarycznie Zn2+ + 4OH− → [Zn(OH)4]2−. Liczba koordynacyjna 4 określa liczbę przyłączonych ligandów, a ładunek kompleksu wynika z +2 − 4 = −2.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Uwaga: Nawiasy kwadratowe we wzorze jonu kompleksowego mogą być pominięte.
Informacje i źródła zadania
Zadanie 19 · czerwiec 2020
Źródło
Informacja do zadań 19–21.
Przeprowadzono doświadczenie, którego przebieg zilustrowano na poniższym schemacie:

W każdej z probówek zaobserwowano zmiany świadczące o przebiegu reakcji chemicznej.
Opisz zmiany, jakie zaobserwowano w probówkach.
Probówka I: …
Probówka II: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Powiąż fenoloftaleinę z odczynem roztworu siarczanu(IV).
Podpowiedź 2
Zakwaszenie siarczanu(IV) prowadzi do wydzielania SO2.
Podpowiedź 3
Opisz I jako malinowy roztwór, a II jako wydzielanie bezbarwnego gazu.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Probówka I: roztwór w probówce zabarwia się na malinowo ALBO różowo.
Probówka II: wydziela się (bezbarwny) gaz (duszący, o charakterystycznym zapachu)
ALBO widoczne są pęcherzyki gazu LUB u wylotu probówki wyczuwa się
charakterystyczny zapach.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne opisanie zmian w dwóch probówkach.
0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Siarczan(IV) sodu daje roztwór zasadowy, ponieważ jego anion reaguje z wodą, zwiększając stężenie OH−. Fenoloftaleina w probówce I barwi się więc na malinowo lub różowo.
Po zakwaszeniu w probówce II wydziela się bezbarwny SO2, widoczny jako pęcherzyki gazu. Odpowiedź opisuje obserwowane barwy i wydzielanie gazu; same nazwy reakcji lub wzór produktu nie zastępują obserwacji.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Probówka I: roztwór w probówce zabarwia się na malinowo ALBO różowo.
Probówka II: wydziela się (bezbarwny) gaz (duszący, o charakterystycznym zapachu)
ALBO widoczne są pęcherzyki gazu LUB u wylotu probówki wyczuwa się
charakterystyczny zapach.
Informacje i źródła zadania
Zadanie 20 · czerwiec 2020
Źródło
Informacja do zadań 19–21.
Przeprowadzono doświadczenie, którego przebieg zilustrowano na poniższym schemacie:

W każdej z probówek zaobserwowano zmiany świadczące o przebiegu reakcji chemicznej.
Uzupełnij poniższe zdanie. Wybierz i podkreśl jedną odpowiedź spośród podanych w nawiasie.
Na podstawie wyniku doświadczenia w probówce I można stwierdzić, że słabym kwasem
Brønsteda jest ( H2SO3 / HSO3− / SO32− ).
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Zapisz pierwszy etap hydrolizy anionu SO32−.
Podpowiedź 2
Znajdź kwas sprzężony z zasadą przyjmującą jeden proton.
Podpowiedź 3
Wskaż HSO3− jako słaby kwas Brønsteda.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Na podstawie wyniku doświadczenia w probówce I można stwierdzić, że słabym kwasem

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne uzupełnienie zdania.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Zasadowy odczyn powstaje w reakcji SO32− + H2O ⇌ HSO3− + OH−. Anion SO32− przyjmuje proton, jest więc zasadą Brønsteda, a jego sprzężonym kwasem jest HSO3−.
To słabość tego sprzężonego kwasu wyjaśnia obserwowaną hydrolizę. Nie wybieramy automatycznie H2SO3 tylko dlatego, że jest kwasem macierzystym soli; tutaj rozpatrujemy konkretną parę różniącą się jednym protonem.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Na podstawie wyniku doświadczenia w probówce I można stwierdzić, że słabym kwasem

Informacje i źródła zadania
Zadanie 21 · czerwiec 2020
Źródło
Informacja do zadań 19–21.
Przeprowadzono doświadczenie, którego przebieg zilustrowano na poniższym schemacie:

W każdej z probówek zaobserwowano zmiany świadczące o przebiegu reakcji chemicznej.
Napisz, jaką właściwość kwasu siarkowego(IV) potwierdził wynik doświadczenia w probówce II. Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, która zaszła w probówce II po dodaniu roztworu HCl i była przyczyną obserwowanych zmian.
Kwas siarkowy(IV) jest słabszy niż kwas chlorowodorowy i jest kwasem …
Równanie reakcji: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Powiąż wydzielanie gazu z rozkładem zakwaszonego siarczanu(IV).
Podpowiedź 2
Zsumuj przyłączenie dwóch protonów i rozpad nietrwałego kwasu.
Podpowiedź 3
Wpisz „nietrwały” i równanie SO32− + 2H+ → SO2 + H2O.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Kwas siarkowy(IV) jest słabszy niż kwas chlorowodorowy i jest kwasem nietrwałym ALBO
ulegającym rozkładowi.
Uwaga: Odpowiedź:
• Kwas siarkowy(IV) jest słabszy niż kwas chlorowodorowy i jest kwasem lotnym jest
niepoprawna.
• Kwas siarkowy(IV) jest słabszy niż kwas chlorowodorowy i jest kwasem
nieutleniającym jest niewystarczająca, ponieważ nie wyjaśnia możliwej do
zaobserwowania zmiany świadczącej o przebiegu reakcji chemicznej.
Uwaga: Zapis SO2·H2O jest błędny, ponieważ nie wyjaśnia możliwej do zaobserwowania
zmiany świadczącej o przebiegu reakcji chemicznej.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne dokończenie zdania i poprawne napisanie w formie jonowej skróconej
równania reakcji.
0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Po dodaniu mocnego kwasu aniony SO32− wiążą dwa protony. Powstały kwas siarkowy(IV) jest nietrwały i rozpada się, co w zapisie sumarycznym daje SO32− + 2H+ → SO2 + H2O.
Wydzielający się gaz uzasadnia określenie „nietrwały”, a nie samo „lotny”. Produkty równania muszą pokazywać SO2, aby wyjaśniały rzeczywistą obserwację.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Kwas siarkowy(IV) jest słabszy niż kwas chlorowodorowy i jest kwasem nietrwałym ALBO
ulegającym rozkładowi.
Uwaga: Odpowiedź:
• Kwas siarkowy(IV) jest słabszy niż kwas chlorowodorowy i jest kwasem lotnym jest
niepoprawna.
• Kwas siarkowy(IV) jest słabszy niż kwas chlorowodorowy i jest kwasem
nieutleniającym jest niewystarczająca, ponieważ nie wyjaśnia możliwej do
zaobserwowania zmiany świadczącej o przebiegu reakcji chemicznej.
Uwaga: Zapis SO2·H2O jest błędny, ponieważ nie wyjaśnia możliwej do zaobserwowania
zmiany świadczącej o przebiegu reakcji chemicznej.
