Zadanie 6 — maj 2026 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony1 pkt

Dwie krystaliczne substancje – A i B – tworzą różnego typu kryształy. W tabeli podano wybrane właściwości tych substancji.

SubstancjaTemperatura topnienia, °CRozpuszczalność w wodziePrzewodnictwo elektryczne w stanie stałymPrzewodnictwo elektryczne po stopieniu
A185bardzo dobrze rozpuszczalnanie wykazujenie wykazuje
B1710nierozpuszczalnanie wykazujenie wykazuje

Napisz, jakiego typu kryształy – kowalencyjne, molekularne, metaliczne albo jonowe – są tworzone przez każdą z substancji.

Substancja A: …
Substancja B: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Najpierw wykorzystaj przewodnictwo w stanie stałym i ciekłym.

Podpowiedź 2

Nie utożsamiaj rozpuszczalności z budową jonową.

Podpowiedź 3

Porównaj niską temperaturę topnienia A z bardzo wysoką temperaturą topnienia B.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Substancja A: molekularne.
Substancja B: kowalencyjne.

Zasady oceniania

1 pkt – napisanie poprawnych nazw dwóch typów kryształów dla substancji A i B.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Rodzaj kryształu rozpoznajemy na podstawie całego zestawu właściwości. Substancja A ma stosunkowo niską temperaturę topnienia i nie przewodzi prądu także po stopieniu, co odpowiada kryształowi molekularnemu. Rozpuszczalność w wodzie nie przesądza o budowie jonowej: dobrze rozpuszczalne mogą być również cząsteczki polarne.

Substancja B topi się dopiero w bardzo wysokiej temperaturze i jest nierozpuszczalna, co wskazuje na rozległą sieć kowalencyjną. Sieć przypomina jedną wielką konstrukcję, której naruszenie wymaga rozerwania wielu mocnych wiązań. Kryształ jonowy zwykle przewodzi po stopieniu, a metaliczny już w stanie stałym; tych cech tu nie ma.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Substancja A: molekularne.
Substancja B: kowalencyjne.

Wymagania podstawy programowej

Zadanie 6

W podstawie programowej

Przypisanie robocze z arkusza Chemia PP2024; do zatwierdzenia przez recenzenta.

  • PR:III.7 — porównuje właściwości fizyczne substancji tworzących kryształy jonowe, kowalencyjne, molekularne oraz metaliczne;

Przypisanie redakcyjne do podstawy CHEM-PP2024.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2023_2026_05_glowny_06

Organizator: CKE

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania