Zadanie 7 — maj 2026 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony1 pkt

Hydroliza substancji A w środowisku kwasowym przebiega zgodnie ze schematem:

A → B + C   (warunki: H+ / H2O)

Wykonano doświadczenie, podczas którego badano szybkość tej reakcji. Przygotowano wodny roztwór substancji A o stężeniu 0,10 mol · dm−3, który zakwaszono kwasem solnym, i utrzymywano temperaturę roztworu równą 25°C. Co 30 minut mierzono stężenie substancji A w tym roztworze. Wyniki pomiarów przedstawiono na poniższym wykresie.

Wykres zależności stężenia substancji A od czasu hydrolizy; oś pionowa od 0,01 do 0,10 mol/dm3, oś pozioma od 0 do 510 minut.

Na podstawie: P.W. Atkins, Chemia fizyczna, Warszawa 2007.

Oblicz łączne stężenie molowe substancji B i substancji C w chwili t = 255 min opisanego doświadczenia.

Obliczenia: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Odczytaj z wykresu, ile A pozostało.

Podpowiedź 2

Odejmij ten odczyt od stężenia początkowego.

Podpowiedź 3

Ze schematu ustal osobno przyrost B i C, a następnie je dodaj.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Przykładowe rozwiązanie CKE:

0,10 − 0,04 = 0,06 mol · dm−3

Ponieważ z jednego mola substancji A powstają 2 mol substancji B i C, przyrost łącznego stężenia substancji B i C jest równy:

2 · 0,06 = 0,12 mol · dm−3

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne obliczenie łącznego stężenia molowego substancji B i substancji C w 255 minucie doświadczenia oraz podanie wyniku z poprawną jednostką.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Z wykresu odczytujemy stężenie nieprzereagowanej substancji A, a nie bezpośrednio sumę stężeń produktów. Po 255 minutach pozostaje około 0,04 mol·dm⁻³ A. Początkowo było 0,10 mol·dm⁻³, więc ubyło 0,06 mol·dm⁻³.

Ze schematu wynika, że z jednej jednostki A powstaje po jednej jednostce B i C. Przy stałej objętości stężenie każdego produktu wzrosło zatem o 0,06 mol·dm⁻³, a suma wynosi 0,12 mol·dm⁻³. To jak rozdzielenie jednej paczki na dwa różne składniki: nie mnożymy ubytku A przez dwa przy liczeniu jednego produktu, lecz dopiero przy sumowaniu obu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Przykładowe rozwiązanie CKE:

0,10 − 0,04 = 0,06 mol · dm−3

Ponieważ z jednego mola substancji A powstają 2 mol substancji B i C, przyrost łącznego stężenia substancji B i C jest równy:

2 · 0,06 = 0,12 mol · dm−3
Wymagania podstawy programowej

Zadanie 7

W podstawie programowej

Przypisanie robocze z arkusza Chemia PP2024; do zatwierdzenia przez recenzenta.

  • PR:V.2 — wykonuje obliczenia związane z przygotowaniem, rozcieńczaniem i zatężaniem roztworów z zastosowaniem pojęć: stężenie procentowe lub molowe oraz rozpuszczalność;

Przypisanie redakcyjne do podstawy CHEM-PP2024.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2023_2026_05_glowny_07

Organizator: CKE

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania