Hydroliza substancji A w środowisku kwasowym przebiega zgodnie ze schematem:
Wykonano doświadczenie, podczas którego badano szybkość tej reakcji. Przygotowano wodny roztwór substancji A o stężeniu 0,10 mol · dm−3, który zakwaszono kwasem solnym, i utrzymywano temperaturę roztworu równą 25°C. Co 30 minut mierzono stężenie substancji A w tym roztworze. Wyniki pomiarów przedstawiono na poniższym wykresie.

Na podstawie: P.W. Atkins, Chemia fizyczna, Warszawa 2007.
Oblicz łączne stężenie molowe substancji B i substancji C w chwili t = 255 min opisanego doświadczenia.
Obliczenia: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Odczytaj z wykresu, ile A pozostało.
Podpowiedź 2
Odejmij ten odczyt od stężenia początkowego.
Podpowiedź 3
Ze schematu ustal osobno przyrost B i C, a następnie je dodaj.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Przykładowe rozwiązanie CKE:
Ponieważ z jednego mola substancji A powstają 2 mol substancji B i C, przyrost łącznego stężenia substancji B i C jest równy:
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne obliczenie łącznego stężenia molowego substancji B i substancji C w 255 minucie doświadczenia oraz podanie wyniku z poprawną jednostką.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Z wykresu odczytujemy stężenie nieprzereagowanej substancji A, a nie bezpośrednio sumę stężeń produktów. Po 255 minutach pozostaje około 0,04 mol·dm⁻³ A. Początkowo było 0,10 mol·dm⁻³, więc ubyło 0,06 mol·dm⁻³.
Ze schematu wynika, że z jednej jednostki A powstaje po jednej jednostce B i C. Przy stałej objętości stężenie każdego produktu wzrosło zatem o 0,06 mol·dm⁻³, a suma wynosi 0,12 mol·dm⁻³. To jak rozdzielenie jednej paczki na dwa różne składniki: nie mnożymy ubytku A przez dwa przy liczeniu jednego produktu, lecz dopiero przy sumowaniu obu.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Przykładowe rozwiązanie CKE:
Ponieważ z jednego mola substancji A powstają 2 mol substancji B i C, przyrost łącznego stężenia substancji B i C jest równy:
Wymagania podstawy programowej
Zadanie 7
W podstawie programowej
Przypisanie robocze z arkusza Chemia PP2024; do zatwierdzenia przez recenzenta.
- PR:V.2 — wykonuje obliczenia związane z przygotowaniem, rozcieńczaniem i zatężaniem roztworów z zastosowaniem pojęć: stężenie procentowe lub molowe oraz rozpuszczalność;
Przypisanie redakcyjne do podstawy CHEM-PP2024.