Dwie krystaliczne substancje – A i B – tworzą różnego typu kryształy. W tabeli podano wybrane właściwości tych substancji.
| Substancja | Temperatura topnienia, °C | Rozpuszczalność w wodzie | Przewodnictwo elektryczne w stanie stałym | Przewodnictwo elektryczne po stopieniu |
|---|---|---|---|---|
| A | 185 | bardzo dobrze rozpuszczalna | nie wykazuje | nie wykazuje |
| B | 1710 | nierozpuszczalna | nie wykazuje | nie wykazuje |
Napisz, jakiego typu kryształy – kowalencyjne, molekularne, metaliczne albo jonowe – są tworzone przez każdą z substancji.
Substancja A: …
Substancja B: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Najpierw wykorzystaj przewodnictwo w stanie stałym i ciekłym.
Podpowiedź 2
Nie utożsamiaj rozpuszczalności z budową jonową.
Podpowiedź 3
Porównaj niską temperaturę topnienia A z bardzo wysoką temperaturą topnienia B.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Substancja A: molekularne.
Substancja B: kowalencyjne.
Zasady oceniania
1 pkt – napisanie poprawnych nazw dwóch typów kryształów dla substancji A i B.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Rodzaj kryształu rozpoznajemy na podstawie całego zestawu właściwości. Substancja A ma stosunkowo niską temperaturę topnienia i nie przewodzi prądu także po stopieniu, co odpowiada kryształowi molekularnemu. Rozpuszczalność w wodzie nie przesądza o budowie jonowej: dobrze rozpuszczalne mogą być również cząsteczki polarne.
Substancja B topi się dopiero w bardzo wysokiej temperaturze i jest nierozpuszczalna, co wskazuje na rozległą sieć kowalencyjną. Sieć przypomina jedną wielką konstrukcję, której naruszenie wymaga rozerwania wielu mocnych wiązań. Kryształ jonowy zwykle przewodzi po stopieniu, a metaliczny już w stanie stałym; tych cech tu nie ma.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Substancja A: molekularne.
Substancja B: kowalencyjne.
Wymagania podstawy programowej
Zadanie 6
W podstawie programowej
Przypisanie robocze z arkusza Chemia PP2024; do zatwierdzenia przez recenzenta.
- PR:III.7 — porównuje właściwości fizyczne substancji tworzących kryształy jonowe, kowalencyjne, molekularne oraz metaliczne;
Przypisanie redakcyjne do podstawy CHEM-PP2024.