Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 6 · maj 2025 · Formuła 2023
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Na poniższej fotografii przedstawiono zaskrońca zwyczajnego (Natrix natrix) – niejadowitego
węża, żywiącego się głównie płazami.
Na podstawie obserwacji populacji zaskrońca zwyczajnego badacze stwierdzili, że w ciągu
ostatnich kilkudziesięciu lat na terenie Puszczy Niepołomickiej doszło do wyraźnego spadku
długości ciała tych zwierząt. Nadal obserwuje się pojedyncze duże okazy przekraczające
100 cm, a nawet osiągające 120 cm, jednak średni rozmiar samic wynosi 77,7 cm
(spadek o 8,2%), natomiast samców – 55,9 cm (spadek o 16,7%).
Naukowcy postawili dwie niewykluczające się hipotezy wyjaśniające to zjawisko.
•
Hipoteza 1.: Od lat 60-tych XX wieku populacja płazów (głównego pokarmu zaskrońca
zwyczajnego) na badanym terenie wykazuje bardzo silny spadek biomasy i liczebności,
spowodowany m.in. osuszaniem terenów, a niedobór pokarmu jest przyczyną
ograniczenia wzrostu zaskrońców zwyczajnych.
•
Hipoteza 2.: W analizowanym okresie wzrosła na badanym terenie liczba osób
odwiedzających siedliska węży, co skutkuje wzrostem śmiertelności wśród większych
osobników, łatwiej zauważanych i intencjonalnie zabijanych przez człowieka.
Na podstawie: S. Bury i in., Decline in Body Size […] in the Grass Snake (Natrix natrix, Linnaeus, 1758) […],
„Environmental Science and Pollution Research” 29(6), 2022;
www.puszczaniepolomicka.pl
Fotografia: G. Xulescu.
węża, żywiącego się głównie płazami.
Na podstawie obserwacji populacji zaskrońca zwyczajnego badacze stwierdzili, że w ciągu
ostatnich kilkudziesięciu lat na terenie Puszczy Niepołomickiej doszło do wyraźnego spadku
długości ciała tych zwierząt. Nadal obserwuje się pojedyncze duże okazy przekraczające
100 cm, a nawet osiągające 120 cm, jednak średni rozmiar samic wynosi 77,7 cm
(spadek o 8,2%), natomiast samców – 55,9 cm (spadek o 16,7%).
Naukowcy postawili dwie niewykluczające się hipotezy wyjaśniające to zjawisko.
•
Hipoteza 1.: Od lat 60-tych XX wieku populacja płazów (głównego pokarmu zaskrońca
zwyczajnego) na badanym terenie wykazuje bardzo silny spadek biomasy i liczebności,
spowodowany m.in. osuszaniem terenów, a niedobór pokarmu jest przyczyną
ograniczenia wzrostu zaskrońców zwyczajnych.
•
Hipoteza 2.: W analizowanym okresie wzrosła na badanym terenie liczba osób
odwiedzających siedliska węży, co skutkuje wzrostem śmiertelności wśród większych
osobników, łatwiej zauważanych i intencjonalnie zabijanych przez człowieka.
Na podstawie: S. Bury i in., Decline in Body Size […] in the Grass Snake (Natrix natrix, Linnaeus, 1758) […],
„Environmental Science and Pollution Research” 29(6), 2022;
www.puszczaniepolomicka.pl
Fotografia: G. Xulescu.
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2025-maj-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
6.3.
Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące zaskrońca zwyczajnego są prawdziwe.
0–1–2
Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
Zaskroniec zwyczajny utrzymuje względnie stałą temperaturę ciała,
1.
P
F
niezależnie od temperatury otoczenia.
Podczas rozwoju zarodka zaskrońca zwyczajnego dochodzi do
2.
P
F
wykształcenia błon płodowych.
Zaskroniec zwyczajny przechodzi rozwój złożony, a rozwój jego postaci
3.
P
F
larwalnych zachodzi w środowisku wodnym.
Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące zaskrońca zwyczajnego są prawdziwe.
0–1–2
Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
Zaskroniec zwyczajny utrzymuje względnie stałą temperaturę ciała,
1.
P
F
niezależnie od temperatury otoczenia.
Podczas rozwoju zarodka zaskrońca zwyczajnego dochodzi do
2.
P
F
wykształcenia błon płodowych.
Zaskroniec zwyczajny przechodzi rozwój złożony, a rozwój jego postaci
3.
P
F
larwalnych zachodzi w środowisku wodnym.
Wcześniej zapisana notatka
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Zasady oceniania
2 pkt – za poprawną ocenę trzech stwierdzeń.
1 pkt – za poprawną ocenę dwóch stwierdzeń.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
1. – F, 2. – P, 3. – F.
2 pkt – za poprawną ocenę trzech stwierdzeń.
1 pkt – za poprawną ocenę dwóch stwierdzeń.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
1. – F, 2. – P, 3. – F.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2025-MAJ-F2023-Z6-3
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:X.1 | PR:X.4 | PR:OG.I.1
Działy: Różnorodność zwierząt. Uczeń:
Organizmy: człowiek | zwierzęta
Procesy: ekspresja genów
Umiejętności: Pogłębianie wiedzy z zakresu różnorodności biologicznej oraz zjawisk i procesów biologicznych zachodzących na różnych poziomach organizacji życia