Zasady oceniania
1 pkt – za poprawne wyjaśnienie konieczności pobierania jonów Na+ i Cl− ze środowiska,
uwzględniające mniejsze stężenie tych jonów w środowisku (środowisko
hipotoniczne) życia względem płynów ustrojowych ryb, ORAZ wynikającą z tego
1) dyfuzję jonów Na+ i Cl− do otaczającej wody (przez skrzela)
LUB
2) utratę Na+ i Cl− wraz z moczem, którego duże objętości wynikają z pozbywania
się nadmiaru wody osmotycznie napływającej do ciała ryby,
co skutkuje potrzebą uzupełniania tych jonów.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
•
W wodach słodkich, które stanowią środowisko życia tilapii nilowej, jest mniejsze
stężenie jonów Na+ i Cl− niż w płynach ustrojowych ryby, dlatego te jony dyfundują
z ciała ryby do wody i ryby muszą odzyskiwać te jony z wody.
W płynach ustrojowych ryb słodkowodnych jest większe stężenie jonów Na+ i Cl− niż
•
w środowisku, dlatego do ciała tych ryb osmotycznie napływa woda, której nadmiaru ryby
pozbywają się wraz z moczem. Ponieważ ryba wydala duże objętości moczu, traci ona
Na+ i Cl−, przez co musi uzupełniać niedobory tych jonów przez pobieranie ich ze
środowiska.
•
Tilapia żyje w środowisku dla niej hipotonicznym i dlatego nie pije wody zawierającej
jony, a woda dyfunduje do jej ciała. Ta ryba musi drogą transportu aktywnego przez
skrzela uzupełnić niedobór jonów traconych wraz z moczem.
Uwaga:
Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do utraty jonów przez rybę na drodze osmozy,
która dotyczy wyłącznie dyfuzji wody – rozpuszczalnika.
Nie uznaje się określenia utraty jonów przez rybę mianem „wypłukiwania”.