Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 6 · maj 2025 · Formuła 2023
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Na poniższej fotografii przedstawiono zaskrońca zwyczajnego (Natrix natrix) – niejadowitego
węża, żywiącego się głównie płazami.
Na podstawie obserwacji populacji zaskrońca zwyczajnego badacze stwierdzili, że w ciągu
ostatnich kilkudziesięciu lat na terenie Puszczy Niepołomickiej doszło do wyraźnego spadku
długości ciała tych zwierząt. Nadal obserwuje się pojedyncze duże okazy przekraczające
100 cm, a nawet osiągające 120 cm, jednak średni rozmiar samic wynosi 77,7 cm
(spadek o 8,2%), natomiast samców – 55,9 cm (spadek o 16,7%).
Naukowcy postawili dwie niewykluczające się hipotezy wyjaśniające to zjawisko.
•
Hipoteza 1.: Od lat 60-tych XX wieku populacja płazów (głównego pokarmu zaskrońca
zwyczajnego) na badanym terenie wykazuje bardzo silny spadek biomasy i liczebności,
spowodowany m.in. osuszaniem terenów, a niedobór pokarmu jest przyczyną
ograniczenia wzrostu zaskrońców zwyczajnych.
•
Hipoteza 2.: W analizowanym okresie wzrosła na badanym terenie liczba osób
odwiedzających siedliska węży, co skutkuje wzrostem śmiertelności wśród większych
osobników, łatwiej zauważanych i intencjonalnie zabijanych przez człowieka.
Na podstawie: S. Bury i in., Decline in Body Size […] in the Grass Snake (Natrix natrix, Linnaeus, 1758) […],
„Environmental Science and Pollution Research” 29(6), 2022;
www.puszczaniepolomicka.pl
Fotografia: G. Xulescu.
węża, żywiącego się głównie płazami.
Na podstawie obserwacji populacji zaskrońca zwyczajnego badacze stwierdzili, że w ciągu
ostatnich kilkudziesięciu lat na terenie Puszczy Niepołomickiej doszło do wyraźnego spadku
długości ciała tych zwierząt. Nadal obserwuje się pojedyncze duże okazy przekraczające
100 cm, a nawet osiągające 120 cm, jednak średni rozmiar samic wynosi 77,7 cm
(spadek o 8,2%), natomiast samców – 55,9 cm (spadek o 16,7%).
Naukowcy postawili dwie niewykluczające się hipotezy wyjaśniające to zjawisko.
•
Hipoteza 1.: Od lat 60-tych XX wieku populacja płazów (głównego pokarmu zaskrońca
zwyczajnego) na badanym terenie wykazuje bardzo silny spadek biomasy i liczebności,
spowodowany m.in. osuszaniem terenów, a niedobór pokarmu jest przyczyną
ograniczenia wzrostu zaskrońców zwyczajnych.
•
Hipoteza 2.: W analizowanym okresie wzrosła na badanym terenie liczba osób
odwiedzających siedliska węży, co skutkuje wzrostem śmiertelności wśród większych
osobników, łatwiej zauważanych i intencjonalnie zabijanych przez człowieka.
Na podstawie: S. Bury i in., Decline in Body Size […] in the Grass Snake (Natrix natrix, Linnaeus, 1758) […],
„Environmental Science and Pollution Research” 29(6), 2022;
www.puszczaniepolomicka.pl
Fotografia: G. Xulescu.
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2025-maj-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
6.2.
Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A, B albo C oraz jej uzasadnienie 1., 2. albo 3.
0–1
Hipoteza 2. zakłada, że na populację zaskrońca zwyczajnego działa
dobór
1.
A.
najdłuższych i najkrótszych.
różnicujący,
który polega na eliminowaniu
dobór
B.
2.
najdłuższych.
z populacji osobników
stabilizujący,
dobór
o długości zbliżonej
C.
3.
kierunkowy,
do wartości średniej.
Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A, B albo C oraz jej uzasadnienie 1., 2. albo 3.
0–1
Hipoteza 2. zakłada, że na populację zaskrońca zwyczajnego działa
dobór
1.
A.
najdłuższych i najkrótszych.
różnicujący,
który polega na eliminowaniu
dobór
B.
2.
najdłuższych.
z populacji osobników
stabilizujący,
dobór
o długości zbliżonej
C.
3.
kierunkowy,
do wartości średniej.
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Zasady oceniania
1 pkt – za poprawne dokończenie zdania.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
C2
1 pkt – za poprawne dokończenie zdania.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
C2
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2025-MAJ-F2023-Z6-2
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:XVI.4 | PR:OG.III.5
Działy: Ewolucja. Uczeń:
Organizmy: człowiek | zwierzęta
Procesy: ekspresja genów | ewolucja
Umiejętności: Posługiwanie się informacjami pochodzącymi z analizy materiałów źródłowych