Zasady oceniania
1 pkt – za poprawne podanie jednego czynnika abiotycznego (np. odnoszącego się do
temperatury, zasobności w wodę lub wiatru) ORAZ określenia jego nasilenia lub
poziomu.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
•
niska temperatura (powietrza, podłoża) / mróz
•
silny wiatr / wiatr halny / wicher
•
niewielka dostępność wody / susza
•
silne nasłonecznienie
Uwaga:
Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do dużych opadów śniegu.

Zasady oceniania
1 pkt – za poprawne wypełnienie czterech pól tabeli.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
Możliwość wytwarzania
Możliwość wytwarzania
ziaren pyłku
owoców
osobniki żeńskie
N
T
osobniki obupłciowe
T
T

Zasady oceniania
1 pkt – za poprawne wyjaśnienie, uwzględniające zwiększenie różnorodności genetycznej
reintrodukowanej populacji i – w konsekwencji:
•
ograniczenie negatywnych skutków chowu wsobnego LUB
•
ograniczenie negatywnych skutków dryfu genetycznego, LUB
•
zwiększenie możliwości adaptacyjnych do warunków środowiska, LUB
•
zwiększenie szans na przeżycie populacji.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
•
Takie postępowanie zapewnia większą różnorodność genetyczną populacji i zmniejsza
ryzyko wystąpienia negatywnych skutków chowu wsobnego.
•
Dzięki ptakom pochodzącym z ogrodów zoologicznych odtwarzana lokalna populacja
zyskuje nowe linie genetyczne, dzięki czemu maleje ryzyko ujawnienia się
niekorzystnych recesywnych mutacji.
•
Większa pula genowa pozwoli uniknąć skutków dryfu genetycznego.
•
Nowe linie filogenetyczne, mające inne geny, zmniejszą ryzyko utrwalenia się w populacji
niekorzystnych mutacji genetycznych.
•
Dzięki temu jest zapewniona większa różnorodność genetyczna reintrodukowanej
populacji, co zwiększa szanse na jej adaptację do środowiska.
•
Większa różnorodność genetyczna reintrodukowanej populacji zwiększa liczbę alleli
genów, z których może czerpać dobór naturalny.
•
W populacjach o większej różnorodności genetycznej jest niższa śmiertelność osobnicza.
•
Dzięki temu reintrodukowana populacja będzie miała większą pulę genową, co się
przełoży na jej większe szanse przeżycia w wyniku większej odporności na infekcje.

Zasady oceniania
1 pkt – za przedstawienie znaczenia ochrony na mocy konwencji CITES, odnoszące się do
treści przepisów CITES, np. do zakazu handlu (międzynarodowego) okazami szpaka
balijskiego lub do regulacji przewozu okazów szpaka balijskiego.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
•
Dzięki ujęciu szpaka balijskiego w załączniku konwencji waszyngtońskiej
międzynarodowy handel okazami ptaków tego gatunku jest zabroniony.
•
CITES reguluje handel osobnikami gatunków zagrożonych wyginięciem, dzięki czemu
wywożenie z Indonezji osobników szpaka balijskiego jest nielegalne.
•
Przepisy CITES regulują handel osobnikami szpaka balijskiego, dzięki czemu nie jest
możliwy legalny obrót międzynarodowy osobnikami tego gatunku.
•
Kłusownicy mają utrudniony eksport szpaków złapanych na Bali, bo celnicy mają ten
gatunek na liście gatunków objętych zakazem obrotu międzynarodowego.
•
Ze względu na zakaz handlu tymi ptakami kłusownicy mają problem ze sprzedażą
pozyskanych okazów.
•
Przepisy CITES regulują przewóz okazów szpaka balijskiego przez granice państwowe.
Uwaga:
Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do zakazu kłusownictwa przez przepisy CITES.