Informacja do zadań 23–25.
W cząsteczce benzenu wszystkie atomy węgla są równocenne, natomiast w cząsteczkach
pochodnych benzenu, w których jeden atom wodoru został zastąpiony innym podstawnikiem,
następuje zróżnicowanie właściwości chemicznych atomów węgla tworzących pierścień. To
zróżnicowanie uwidacznia się m.in. w przebiegu reakcji nitrowania. W poniższej tabeli
przedstawiono, z jaką wydajnością powstają izomeryczne produkty nitrowania dwóch
monopochodnych benzenu: nitrobenzenu i fenolu.
Wzór monopochodnej benzenu | Produkt podstawienia w pozycję | ||
|---|---|---|---|
2- | 3- | 4- | |
![]() | 7% | 91% | 2% |
![]() | 50% | 0% | 50% |
Rodzaj podstawnika już przyłączonego do pierścienia wpływa także na reaktywność tego
pierścienia. Poniższe zestawienie ilustruje wpływ podstawnika na względną szybkość reakcji
nitrowania.
Wzór substratu reakcji nitrowania | ![]() | ![]() | ![]() | ![]() |
|---|---|---|---|---|
Względna szybkość reakcji | 103 | 1 | 3·10−2 | 6·10−8 |
Na podstawie: J. McMurry, Chemia organiczna, Warszawa 2000.





