Tekst A
Ignacy Krasicki
Niedźwiedź i liszka1
Rozumiejąc, że będzie towarzyszów bawił,
Niedźwiedź, według zwyczaju, nic do rzeczy prawił2.
Znudzeni tymi bajki gdy wszyscy drzymali3,
Gniewał się wilk na liszkę, że niedźwiedzia chwali.
Rzekła liszka: „Mnie idzie o ochronę skóry:
Niezgrabną ma wymowę, lecz ostre pazury”.
Przypisy i opis źródła
- Liszka – samica lisa.
- Prawił – mówił.
- Drzymali – drzemali.
Ignacy Krasicki, Niedźwiedź i liszka, [w:] tegoż, Dzieła zebrane, tom 2., Zbiory wierszy, Poznań 2019.
Spośród podanych stwierdzeń A–D wybierz i zaznacz to, które jest morałem bajki Niedźwiedź i liszka.
A. Mówienie niewygodnej prawdy silniejszemu jest ryzykowne.
B. Utalentowany artysta jest przekonany o swojej wielkości.
C. Głoszenie bezsensownych treści jest zabawne.
D. Znudzone otoczenie łatwiej przyjmuje krytykę.
Wcześniej zapisana notatka
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Morał ma wynikać z relacji bohaterów i konsekwencji mówienia, nie z samego komizmu.
2. Gdzie szukać?
Sprawdź, co liszka wie o rozmówcy i jak wpływa to na jej ocenę.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Każdą propozycję porównaj z motywacją postaci oraz puentą. Wybrana nauka powinna wyjaśniać cały mechanizm sceny.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
A
Zasady oceniania
1 pkt – odpowiedź poprawna.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Dlaczego tak, dlaczego nie?
| Wariant / rozstrzygnięcie | Uzasadnienie |
|---|---|
| A — poprawna | Liszka dostosowuje ocenę do siły niedźwiedzia. Morał przestrzega, że szczere krytykowanie kogoś potężnego może narazić mówiącego na niebezpieczeństwo. |
| B — błędna | Utwór nie potwierdza rzeczywistego talentu niedźwiedzia ani nie opiera nauki na wielkości artysty. |
| C — błędna | Komizm wypowiedzi nie jest zasadniczą nauką bajki. Kluczowy pozostaje lęk przed silniejszym. |
| D — błędna | Znużenie odbiorców nie tłumaczy zachowania liszki ani ryzyka krytyki. |
Na co uważać
Morał powinien wynikać z zależności między zachowaniem bohaterów a przewagą jednego z nich.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
1 pkt – odpowiedź poprawna. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2023-GRUDZIEN-F2023-Z8-1
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.8
Wymagania historyczne: I.1.9 rozpoznaje tematykę i problematykę poznanych tekstów […].
Autorzy: Ignacy Krasicki
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich