Zadanie 28 — maj 2026 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

Poniżej przedstawiono wzór D-arabinozy w projekcji Fischera.

Wzór D-arabinozy w projekcji Fischera.

Na podstawie analizy wzoru D-arabinozy uzupełnij wszystkie pola schematu tak, aby przedstawiał on wzór α-D-arabinofuranozy w projekcji Hawortha (wzór taflowy).

Schemat do uzupełnienia: alfa-D-arabinofuranoza w projekcji Hawortha.
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Ustal, które atomy tworzą pierścień furanozy.

Podpowiedź 2

Przenieś podstawniki z Fischera do standardowo ustawionej projekcji Hawortha.

Podpowiedź 3

Wybierz anomer alfa i sprawdź każdą parę wodór–grupa hydroksylowa.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Poprawnie uzupełniony wzór alfa-D-arabinofuranozy w projekcji Hawortha według CKE.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne uzupełnienie schematu.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Arabinofuranoza tworzy pięcioczłonowy pierścień: obejmuje on cztery atomy węgla i jeden atom tlenu. Podczas cyklizacji grupa hydroksylowa przy czwartym węglu reaguje z grupą aldehydową przy pierwszym, tworząc wewnętrzny półacetal. W standardowo ustawionej projekcji Hawortha grupy znajdujące się po prawej w projekcji Fischera kierujemy w dół, a po lewej — w górę.

Dla D-arabinozy grupa hydroksylowa przy drugim węglu jest więc nad pierścieniem, przy trzecim pod nim. W odmianie alfa grupa anomeryczna jest skierowana przeciwnie do grupy hydroksymetylowej. Sprawdź także położenie wodorów i tlenu pierścieniowego, nie tylko grup hydroksylowych.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Poprawnie uzupełniony wzór alfa-D-arabinofuranozy w projekcji Hawortha według CKE.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2023_2026_05_glowny_28

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania