Alkohole tetrahydroksylowe o wzorze sumarycznym C4H10O4 występują w postaci diastereoizomerów. Jeden z nich, stosowany jako słodzik, nosi nazwę erytrol (lub erytrytol). Jego cząsteczki są achiralne, natomiast cząsteczki jego diastereoizomeru nazywanego treitolem są chiralne.
Przedstaw w projekcji Fischera wzór erytrolu i wzór jednego z jego diastereoizomerów – L-treitolu.

Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Sprawdź warunek achiralności erytrolu.
Podpowiedź 2
Porównaj układ dwóch centrów w formie mezo i w treitolu.
Podpowiedź 3
Dla odmiany L ustaw grupę hydroksylową przy dolnym centrum po lewej.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
2 pkt – napisanie dwóch poprawnych wzorów.
1 pkt – napisanie jednego poprawnego wzoru.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Erytrol i treitol mają po dwa centra stereogeniczne, lecz nie każda taka cząsteczka musi być chiralna. Erytrol jest formą mezo: jego symetria powoduje achiralność mimo obecności centrów stereogenicznych. W standardowej pionowej projekcji Fischera obie grupy hydroksylowe przy centrach erytrolu leżą po tej samej stronie.
W treitolu znajdują się po stronach przeciwnych. Oznaczenie L ustalamy na podstawie grupy hydroksylowej przy dolnym centrum stereogenicznym: ma znaleźć się po lewej. Wiązania poziome w projekcji Fischera są skierowane do obserwatora, pionowe od obserwatora. Nie obracaj samej pojedynczej grupy; sprawdź pełny wzór i jego odbicie.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
