Zadanie 19.1 — maj 2026 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 19.–20.

Reakcja Hecka jest stosowana do łączenia cząsteczek dwóch różnych związków organicznych z utworzeniem nowego wiązania węgiel – węgiel. Jednym z substratów tej reakcji jest halogenopochodna węglowodoru aromatycznego (halogenek arylu), a drugim – związek nienasycony z podwójnym wiązaniem przy skrajnym atomie węgla. W odpowiednich warunkach reakcja przebiega zgodnie z równaniem:

Ogólny schemat reakcji Hecka z oznaczeniem halogenu X jako Br lub I.

W jednym z etapów produkcji leku przeciwzapalnego – naproksenu – stosuje się reakcję Hecka. W jej wyniku powstaje związek Q, którego wzór przedstawiono poniżej.

Wzór związku Q; atomy węgla oznaczone literami a i b.

Na podstawie: B. Cornils, W.A. Herrmann, Applied Homogeneous Catalysis with Organometallic Compounds, Weinheim 2002.

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

W celu otrzymania związku Q w reakcji Hecka należy jako substratu użyć substancji o wzorze

Cztery proponowane substraty reakcji Hecka oznaczone A, B, C i D.
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Odszukaj w Q fragment Ar–CH=CH₂ i porównaj go z ogólnym produktem w schemacie.

Podpowiedź 2

Ustal R = H i odtwórz eten. W związku aromatycznym zaznacz węgiel, z którym połączona jest grupa winylowa.

Podpowiedź 3

Wybierz wzór, w którym Br jest związany bezpośrednio z tym węglem pierścienia, przy zachowanym położeniu grupy metoksylowej.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

B

Zasady oceniania

1 pkt – odpowiedź poprawna.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W Q grupa winylowa ma postać Ar–CH=CH₂. Porównując ją z ogólnym schematem reakcji, otrzymujemy R = H, a substratem alkenowym jest eten.

Po stronie halogenopochodnej zastąp grupę winylową przez Br na tym samym węglu metoksynaftalenu. Pasuje B. W A brom jest związany z węglem łańcucha bocznego, C nie ma halogenu, a D ma brom w innej pozycji.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

B

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2023_2026_05_glowny_19.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania