Zadanie 14 — maj 2026 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

Poniżej przedstawiono w przypadkowej kolejności wzory trzech związków: dwa z nich występują w produktach rafinacji ropy naftowej, a jeden jest stosowany jako dodatek do paliwa, bo zapobiega zbyt gwałtownemu spalaniu w komorze silnika (antydetonator).

Wzory trzech związków organicznych oznaczone 1, 2 i 3.

Uzupełnij tabelę. Wpisz numery, którymi oznaczono opisane związki.

Produkt reforminguAntydetonator
  
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Odszukaj pierścień aromatyczny i osobno strukturę z wiązaniem C–O–C.

Podpowiedź 2

Toluen zawiera pierścień benzenowy z grupą metylową. W MTBE tlen łączy grupę metylową i tert-butylową.

Podpowiedź 3

Rozpoznaj toluen jako produkt reformingu, a MTBE jako dodatek przeciwstukowy. Wpisz odpowiednie numery.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Produkt reforminguAntydetonator
31

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne uzupełnienie tabeli.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Reforming może przekształcać węglowodory o prostym łańcuchu w aromatyczne. Wzór 3 przedstawia toluen: pierścień benzenowy z grupą metylową. Wzór 2 to n-heksan o prostym łańcuchu.

W związku 1 tlen łączy grupę metylową z grupą tert-butylową. To eter metylowo-tert-butylowy (MTBE), dodatek przeciwstukowy. Zatem produkt reformingu ma numer 3, a antydetonator numer 1.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Produkt reforminguAntydetonator
31
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2023_2026_05_glowny_14

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania