Zadanie 11.2 — maj 2026 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 11.

W celu oznaczenia stężenia określonych jonów w roztworze należy strącić je całkowicie w postaci trudno rozpuszczalnego osadu, który po odsączeniu suszy się i praży do uzyskania stałej masy. Tę metodę stosuje się m.in. w oznaczaniu zawartości jonów żelaza(III) w badanej próbce.

W wyniku reakcji strącania jonów Fe3+ za pomocą nadmiaru jonów wodorotlenkowych z roztworu wydziela się uwodniony tlenek żelaza(III):

2Fe3+ + 6OH− → Fe2O3 · 3H2O ↓

Wyodrębniony ilościowo osad praży się w temperaturze ok. 1000 °C do uzyskania bezwodnego Fe2O3.

Na podstawie: J. Minczewski, Z. Marczenko, Chemia analityczna, Warszawa 2022.

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Aby ilościowo wyodrębnić uwodniony tlenek żelaza(III) z badanego roztworu, należy wykonać

A. dekantację.

B. destylację.

C. sączenie.

D. odparowanie pod wyciągiem.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Ustal, czy oddzielamy ciało stałe od cieczy, czy dwie ciecze.

Podpowiedź 2

Która metoda zatrzymuje także drobne cząstki osadu?

Podpowiedź 3

Wybierz technikę pozwalającą zebrać i przemyć osad bez odparowywania wszystkich soli.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

C

Zasady oceniania

1 pkt – odpowiedź poprawna.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Sączenie oddziela nierozpuszczalny osad od cieczy na przegrodzie porowatej. Aby oddzielenie było ilościowe, osad przenosi się na sączek i odpowiednio przemywa, tak by odzyskać całą oznaczaną substancję. Dekantacja polega jedynie na zlaniu cieczy znad osadu i może pozostawić drobne cząstki w odlewanym roztworze.

Destylacja rozdziela składniki na podstawie lotności, a odparowanie nie oddziela osadu od innych rozpuszczonych substancji: pozostawia je razem. W analizie wagowej potrzebny jest czysty, kompletnie odzyskany osad, dlatego wybieramy C — sączenie. Samo pojawienie się osadu nie oznacza jeszcze jego ilościowego wyodrębnienia.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

C

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2023_2026_05_glowny_11.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania