Źródło
Informacja do zadań 01–02.
Dwa pierwiastki oznaczone literami X i E należą do tego samego okresu. Wiadomo, że
w stanie podstawowym:
• atom pierwiastka X ma w zewnętrznej powłoce cztery elektrony sparowane i dwa
niesparowane
• stan energetyczny niesparowanych elektronów atomu pierwiastka X opisują główna liczba
kwantowa 𝑛 = 4 i poboczna liczba kwantowa 𝑙 = 1
• w atomie pierwiastka E liczba elektronów, które mogą brać udział w tworzeniu wiązań, jest
taka sama jak w atomie pierwiastka X, jednak są one rozmieszczone na powłokach
opisanych różnymi wartościami głównej liczby kwantowej 𝑛.
Wpisz do tabeli symbole chemiczne pierwiastków X i E, numer grupy i symbol bloku konfiguracyjnego, do których należy każdy z pierwiastków.
Symbol pierwiastka | Numer grupy | Symbol bloku konfiguracyjnego | |
|---|---|---|---|
pierwiastek X | |||
pierwiastek E |
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Z liczb n = 4 i l = 1 rozpoznaj podpowłokę 4p i połącz liczbę elektronów sparowanych oraz niesparowanych.
Podpowiedź 2
Sześć elektronów na powłoce zewnętrznej prowadzi do 4s24p4 i selenu.
Podpowiedź 3
W czwartym okresie znajdź metal z sześcioma elektronami walencyjnymi na 3d i 4s: chrom, grupa 6, blok d.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
| Pierwiastek | Symbol | Grupa | Blok |
|---|---|---|---|
| X | Se (selen) | 16 (XVI) | p |
| E | Cr (chrom) | 6 (VI) | d |
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne uzupełnienie dwóch wierszy tabeli – podanie w odpowiedniej kolejności
symboli pierwiastków X i E oraz dla każdego z nich: numeru grupy i symbolu bloku
konfiguracyjnego.
1 pkt – poprawne uzupełnienie jednego wiersza tabeli – podanie symbolu pierwiastka,
numeru grupy i symbolu bloku konfiguracyjnego dla pierwiastka X albo E.
ALBO
– poprawne uzupełnienie dwóch kolumn tabeli – podanie symboli pierwiastków
i numerów grup albo symboli pierwiastków i symboli bloków konfiguracyjnych.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Dwa niesparowane elektrony o n = 4 i l = 1 zajmują podpowłokę 4p. Razem z czterema elektronami sparowanymi w zewnętrznej powłoce daje to konfigurację 4s24p4, charakterystyczną dla selenu: grupa 16, blok p.
Pierwiastek E z tego samego okresu ma sześć elektronów mogących tworzyć wiązania, rozmieszczonych na dwóch powłokach. Jest nim chrom o konfiguracji walencyjnej 3d54s1: grupa 6, blok d. Dla Cr uwzględniamy rzeczywistą konfigurację podstawową, a nie uproszczone przewidywanie 3d44s2.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
| Pierwiastek | Symbol | Grupa | Blok |
|---|---|---|---|
| X | Se (selen) | 16 (XVI) | p |
| E | Cr (chrom) | 6 (VI) | d |