Źródło
Informacja do zadań 28–30.
Fosgen to silnie trujący związek o wzorze COCl2. W reakcjach fosgenu z alkoholami otrzymuje
się odpowiednie estry kwasu węglowego, a w procesach polikondensacji z udziałem fosgenu
powstają poliwęglany – szeroko stosowane tworzywa zastępujące szkło.
Substratami do otrzymywania fosgenu są tlenek węgla(II) i chlor. W mieszaninie tych gazów
zachodzi – pod wpływem światła – odwracalna reakcja opisana równaniem:
Napisz równanie reakcji fosgenu z metanolem w stosunku molowym 1 : 2. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Ustal, ile atomów chloru w COCl2 zastąpią grupy pochodzące od dwóch cząsteczek metanolu.
Podpowiedź 2
Zachowaj grupę C=O, dołącz do jej węgla dwie grupy metoksylowe i określ produkt uboczny.
Podpowiedź 3
Zapisz węglan dimetylu oraz 2HCl, zachowując stosunek jednego COCl2 do dwóch CH3OH.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie równania reakcji.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Fosgen jest pochodną kwasu węglowego z dwoma atomami chloru, które w podanej stechiometrii zostają zastąpione dwiema grupami metoksylowymi. Powstaje węglan dimetylu oraz dwie cząsteczki HCl.
Stosunek COCl2 do metanolu wynosi zatem dokładnie 1:2. W produkcie trzeba zachować karbonyl C=O i połączyć z jego węglem dwa atomy tlenu grup metoksylowych, zgodnie ze wzorem w kluczu. Kontrola bilansu obejmuje trzy atomy C i trzy O po każdej stronie; produkt nie jest estrem kwasu etanowego.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
