Zadanie 23 — maj 2023 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 23–24.

Na poniższym schemacie zilustrowano ciąg przemian chemicznych. Literami X oraz Y

oznaczono produkty organiczne kolejnych przemian.

Informacja wspólna 23-24 — materiał graficzny CKE, s. 21, element 1.

Napisz w formie jonowej skróconej równania reakcji 1. i 2. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) lub uproszczone związków organicznych.

Równanie reakcji 1.:

Równanie reakcji 2.:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Sprawdź, jak nadmiar NaOH wpływa na formę fenolu po zastąpieniu chloru grupą tlenową.

Podpowiedź 2

W etapie 1 zapisz fenolan, Cl− i H2O, dobierając dwa OH− na cząsteczkę chlorobenzenu.

Podpowiedź 3

W etapie 2 protonuj anion fenolanowy jonem H+ albo H3O+, otrzymując obojętny fenol.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź do zadania 23 — oryginalne rozwiązanie CKE, s. 29.

Zasady oceniania

2 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie dwóch równań reakcji.

1 pkt – poprawne napisanie jednego równania reakcji.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Chlorobenzen w podanych ostrych warunkach i nadmiarze NaOH daje anion fenolanowy, a nie końcowo obojętny fenol. Dlatego w pierwszym równaniu potrzeba dwóch OH−: jeden odpowiada za zastąpienie chloru, a drugi za odprotonowanie powstającej grupy fenolowej. Produktami nieorganicznymi są Cl− i H2O.

W drugim etapie dodany kwas protonuje fenolan, tworząc fenol Y. W zapisie skróconym zapisujemy fenolan + H+ → fenol, ewentualnie używamy H3O+ i dopisujemy wodę. Sód pozostaje jonem obserwatorem.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź do zadania 23 — oryginalne rozwiązanie CKE, s. 29.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2023_2023_05_glowny_23

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania