Źródło
Informacja do zadań 21–22.
Reakcję hydratacji (uwodnienia) etenu opisuje równanie:

Równowagowy stopień przereagowania etenu, który jest miarą wydajności przedstawionej
reakcji, zależy od warunków prowadzenia procesu: temperatury i ciśnienia. Tę zależność
przedstawiono na poniższym wykresie.
50,0

Na podstawie: E. Grzywa, J. Molenda, Technologia podstawowych syntez organicznych, Warszawa 2008.
Rozstrzygnij, czy reakcja hydratacji etenu jest procesem endo- czy egzotermicznym.
Odpowiedź uzasadnij.
Rozstrzygnięcie: …
Uzasadnienie: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Przy jednej wartości ciśnienia porównaj stopnie przereagowania dla kilku temperatur.
Podpowiedź 2
Ustal, w którą stronę przesuwa się równowaga po ogrzaniu układu: ku substratom czy produktowi?
Podpowiedź 3
Skoro ogrzewanie sprzyja przemianie odwrotnej, hydratacja etenu wydziela energię i jest egzotermiczna.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Proces egzotermiczny. Wzrost temperatury zmniejsza wydajność i przesuwa równowagę w kierunku substratów.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Porównujemy krzywe dla tej samej wartości ciśnienia. Wraz ze wzrostem temperatury równowagowy stopień przereagowania etenu maleje, czyli równowaga przesuwa się w stronę substratów.
Ogrzewanie sprzyja kierunkowi pochłaniającemu energię, zatem rozkład etanolu jest endotermiczny, a jego synteza przez hydratację etenu egzotermiczna. Taki wniosek dotyczy położenia równowagi. Nie należy utożsamiać zmniejszenia wydajności równowagowej ze zmniejszeniem szybkości reakcji po podwyższeniu temperatury; to dwa odrębne zagadnienia.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Proces egzotermiczny. Wzrost temperatury zmniejsza wydajność i przesuwa równowagę w kierunku substratów.