Zadanie 22 — maj 2023 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 21–22.

Reakcję hydratacji (uwodnienia) etenu opisuje równanie:

Informacja wspólna 21-22 — materiał graficzny CKE, s. 20, element 1.

Równowagowy stopień przereagowania etenu, który jest miarą wydajności przedstawionej

reakcji, zależy od warunków prowadzenia procesu: temperatury i ciśnienia. Tę zależność

przedstawiono na poniższym wykresie.

50,0

Informacja wspólna 21-22 — materiał graficzny CKE, s. 20, element 2.

Na podstawie: E. Grzywa, J. Molenda, Technologia podstawowych syntez organicznych, Warszawa 2008.

Rozstrzygnij, czy reakcja hydratacji etenu jest procesem endo- czy egzotermicznym.

Odpowiedź uzasadnij.

Rozstrzygnięcie: …

Uzasadnienie: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Przy jednej wartości ciśnienia porównaj stopnie przereagowania dla kilku temperatur.

Podpowiedź 2

Ustal, w którą stronę przesuwa się równowaga po ogrzaniu układu: ku substratom czy produktowi?

Podpowiedź 3

Skoro ogrzewanie sprzyja przemianie odwrotnej, hydratacja etenu wydziela energię i jest egzotermiczna.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Proces egzotermiczny. Wzrost temperatury zmniejsza wydajność i przesuwa równowagę w kierunku substratów.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Porównujemy krzywe dla tej samej wartości ciśnienia. Wraz ze wzrostem temperatury równowagowy stopień przereagowania etenu maleje, czyli równowaga przesuwa się w stronę substratów.

Ogrzewanie sprzyja kierunkowi pochłaniającemu energię, zatem rozkład etanolu jest endotermiczny, a jego synteza przez hydratację etenu egzotermiczna. Taki wniosek dotyczy położenia równowagi. Nie należy utożsamiać zmniejszenia wydajności równowagowej ze zmniejszeniem szybkości reakcji po podwyższeniu temperatury; to dwa odrębne zagadnienia.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Proces egzotermiczny. Wzrost temperatury zmniejsza wydajność i przesuwa równowagę w kierunku substratów.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2023_2023_05_glowny_22

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania