Przeprowadzono doświadczenie, podczas którego do probówek I i II

z wodnymi roztworami pewnych substancji dodano jeden, ten sam odczynnik.
W obu probówkach zaszły reakcje utleniania i redukcji. Po zakończeniu
doświadczenia wygląd zawartości obu probówek był taki sam, co pokazano na
zdjęciu.
Uzupełnij schemat przeprowadzonego doświadczenia. Zaznacz wzory substancji, których wodne roztwory znajdowały się w probówkach I i II, oraz wzór odczynnika dodanego do obu probówek.

Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Rozpoznaj brunatny osad jako MnO2 i wybierz odczynnik zawierający mangan na wyższym stopniu utlenienia.
Podpowiedź 2
W pierwszej probówce potrzebny jest reduktor SO32−, a w drugiej jon Mn2+ zdolny do synproporcjonowania.
Podpowiedź 3
Zaznacz wspólnie KMnO4, w probówce I K2SO3, a w II MnSO4; w obu procesach powstaje Mn(IV).
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Wybrane odczynniki według zaznaczeń CKE: KMnO4(aq) jako wspólny dodany odczynnik, K2SO3(aq) w probówce I i MnSO4(aq) w probówce II.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawny wybór i zaznaczenie wzorów substancji i wzoru odczynnika.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Brunatny osad w obu probówkach wskazuje na MnO2, więc wspólnym odczynnikiem jest KMnO4. W probówce I K2SO3 dostarcza reduktora: siarka(IV) utlenia się do siarki(VI), a Mn(VII) redukuje się do Mn(IV).
W probówce II używamy MnSO4; mangan(II) i mangan(VII) tworzą wspólny pośredni stopień +IV, co jest synproporcjonowaniem. Wybór samego kwasu lub KNO3 nie zapewniałby obu opisanych reakcji redoks. O doborze zestawu decydują jednocześnie barwa osadu i możliwość wymiany elektronów w każdej probówce.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Wybrane odczynniki według zaznaczeń CKE: KMnO4(aq) jako wspólny dodany odczynnik, K2SO3(aq) w probówce I i MnSO4(aq) w probówce II.