Źródło
Informacja do zadań 13.
Przeprowadzono doświadczenie, w którym do trzech probówek – I, II i III – zawierających
jednakowe objętości kwasu solnego o takim samym stężeniu molowym wprowadzono
granulki trzech różnych metali, zgodnie z poniższym schematem.

Drugi z dwóch metali, które nie reagowały z kwasem solnym, dodano do

probówki zawierającej stężony kwas azotowy(V). Efekt doświadczenia
przedstawiono na zdjęciu.
Napisz wzór sumaryczny barwnego, gazowego produktu reakcji.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Zwróć uwagę na stężenie HNO3 oraz brunatną barwę gazu widoczną na zdjęciu.
Podpowiedź 2
Rozróżnij bezbarwny tlenek azotu(II) i brunatny tlenek azotu(IV).
Podpowiedź 3
Wpisz wzór sumaryczny NO2, ponieważ polecenie wymaga wzoru, a nie samej nazwy.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
NO2. Uwaga CKE: podanie samej nazwy tlenku daje 0 pkt.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie wzoru sumarycznego gazowego produktu reakcji.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Po wykluczeniu miedzi drugim metalem jest srebro. Stężony kwas azotowy(V) działa jako utleniacz i może roztwarzać metal, który nie reagował z nieutleniającym HCl.
Brunatnopomarańczowy gaz na zdjęciu to ditlenek azotu, NO2, powstający przez redukcję azotu z +V do +IV. Polecenie wymaga wzoru sumarycznego, więc wpisujemy NO2. Bezbarwny NO odpowiada innym warunkom i nie opisuje bezpośrednio przedstawionego barwnego produktu; sama nazwa związku nie spełnia wymaganej formy odpowiedzi.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
NO2. Uwaga CKE: podanie samej nazwy tlenku daje 0 pkt.