Zadanie 12 — maj 2023 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

W celu określenia zawartości węglanu wapnia w mieszaninie dwóch soli, zawierającej

również węglan magnezu, próbkę tej mieszaniny o masie 2,84 g roztworzono w kwasie.

Podczas analizy przebiegły reakcje chemiczne:

CaCO3 (s) + 2H3O+ (aq) → Ca2+ (aq) + CO2 (g) + 3H2O (c)
MgCO3 (s) + 2H3O+ (aq) → Mg2+ (aq) + CO2 (g) + 3H2O (c)

W wyniku zachodzących reakcji otrzymano 672 cm3 tlenku węgla(IV) w przeliczeniu na

warunki normalne.

Oblicz wyrażoną w procentach masowych zawartość CaCO3 w badanej próbce mieszaniny.

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Przelicz objętość CO2 na mole i zauważ, że oba węglany wydzielają gaz w stosunku molowym 1:1.

Podpowiedź 2

Ułóż dwa bilanse: łącznej liczby moli węglanów i ich łącznej masy równej 2,84 g.

Podpowiedź 3

Wyznacz masę CaCO3, podziel ją przez masę próbki i pomnóż przez 100%, zachowując konsekwentne masy molowe.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

n(CO2) = 0,672/22,4 = 0,030 mol. Sposób 1. CKE: przy M(CaCO3) = 100,09 g · mol−1 i M(MgCO3) = 84,32 g · mol−1 układ równań bilansu masy i moli daje 1,97 g CaCO3, czyli 69,4%. Sposoby 2–3: dla zaokrąglonych mas 100 i 84 g · mol−1 otrzymuje się 2,00 g, czyli 70,4%. Metoda graficzna CKE daje około 70%. Różnice są konsekwencją przyjętych mas molowych i zaokrągleń; CKE uznaje poprawną metodę i wynik wynikający z poprawnych obliczeń.

Zasady oceniania

2 pkt – zastosowanie poprawnej metody rozwiązania prowadzącej do obliczenia zawartości

CaCO3 w mieszaninie, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku

w procentach.

1 pkt – zastosowanie poprawnej metody rozwiązania, ale:

• popełnienie błędów rachunkowych

LUB

• niepodanie wyniku w procentach (z błędną jednostką).

ALBO

– poprawne obliczenie wartości masy albo liczby moli węglanu wapnia w mieszaninie.

0 pkt – zastosowanie błędnej metody albo brak rozwiązania.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Każdy mol dowolnego z dwóch węglanów daje jeden mol CO2. Objętość 0,672 dm3 w warunkach normalnych odpowiada 0,030 mol gazu, czyli takiej samej łącznej liczbie moli soli.

Przyjmując x mol CaCO3, mamy 0,030−x mol MgCO3 oraz bilans 100,09x + 84,32(0,030−x) = 2,84. Wynika stąd około 1,97 g CaCO3 i 69,4% masowych. Zaokrąglone masy molowe 100 i 84 prowadzą do 70,4%, co klucz również dopuszcza; należy konsekwentnie stosować jeden zestaw mas.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

n(CO2) = 0,672/22,4 = 0,030 mol. Sposób 1. CKE: przy M(CaCO3) = 100,09 g · mol−1 i M(MgCO3) = 84,32 g · mol−1 układ równań bilansu masy i moli daje 1,97 g CaCO3, czyli 69,4%. Sposoby 2–3: dla zaokrąglonych mas 100 i 84 g · mol−1 otrzymuje się 2,00 g, czyli 70,4%. Metoda graficzna CKE daje około 70%. Różnice są konsekwencją przyjętych mas molowych i zaokrągleń; CKE uznaje poprawną metodę i wynik wynikający z poprawnych obliczeń.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2023_2023_05_glowny_12

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania