Źródło
Informacja do zadań 09.
Przeprowadzono doświadczenie, w którym do dwóch probówek z wodnym roztworem
Na2SO3 dodano:
• do probówki 1. – kilka kropel roztworu fenoloftaleiny
• do probówki 2. – nadmiar stężonego HCl(aq).
Napisz, co zaobserwowano podczas doświadczenia w probówce 2. po dodaniu odczynnika. Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, która była przyczyną zaobserwowanych zmian.
Obserwacje: …
Równanie reakcji: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Powiąż zakwaszenie roztworu siarczanu(IV) z wydzielaniem bezbarwnego gazu i nazwij ten gaz.
Podpowiedź 2
Usuń z równania jony Na+ oraz Cl−, a produkty zapisz jako SO2 i wodę.
Podpowiedź 3
Zbilansuj dwa protony na jeden SO32− i sprawdź zerowy ładunek obu stron równania.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Obserwacje: wydziela się bezbarwny gaz / są widoczne pęcherzyki gazu / u wylotu probówki jest wyczuwalny charakterystyczny zapach.
Inne warianty CKE:
CKE nie uznaje zapisu prowadzącego do H2SO3 albo SO2 · H2O.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawny opis objawów reakcji i poprawne napisanie we właściwej formie równania
reakcji.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Po dodaniu nadmiaru HCl obserwujemy wydzielanie pęcherzyków bezbarwnego gazu. Zakwaszenie roztworu siarczanu(IV) prowadzi do powstania SO2 i wody, co opisuje równanie jonowe skrócone SO32− + 2H+ → SO2 + H2O.
Równoważny zapis z jonami oksoniowymi ma po stronie substratów 2H3O+, a po stronie produktów 3H2O i SO2. Jony Na+ i Cl− są jonami obserwatorami. W odpowiedzi trzeba pokazać gazowy produkt przemiany, ponieważ sam zapis powstania H2SO3 nie opisuje zaobserwowanego efektu.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Obserwacje: wydziela się bezbarwny gaz / są widoczne pęcherzyki gazu / u wylotu probówki jest wyczuwalny charakterystyczny zapach.
Inne warianty CKE:
CKE nie uznaje zapisu prowadzącego do H2SO3 albo SO2 · H2O.