Pewna reakcja chemiczna:
przebiega w temperaturze 298 K według równania kinetycznego: 𝑣 = 𝑘 ∙ cA 2 ∙ cB
Stała szybkości 𝑘opisanej przemiany w temperaturze 298 K jest równa
6,7 ∙103 dm6 ∙ mol−2 ∙ s−1. Początkowe stężenie substancji A wynosiło 4 mol ∙dm−3,
a początkowe stężenie substancji B było równe 3 mol ∙dm−3.
Oblicz szybkość opisanej reakcji w momencie, w którym przereagowało 𝟓𝟎 %
początkowej ilości substancji B.
Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Oblicz stężenie B pozostałe po przereagowaniu 50% jego ilości oraz stężenie B zużyte w reakcji.
Podpowiedź 2
Ze stosunku stechiometrycznego 2:1 wyznacz zużycie A, a potem odejmij je od początkowych 4 mol/dm3.
Podpowiedź 3
Podstaw pozostałe stężenia A = 1 i B = 1,5 do v = k·cA2·cB, zachowując jednostkę szybkości.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
cB,przereag. = 0,5 · 3 = 1,5 mol · dm−3; cB,końc. = 1,5 mol · dm−3. Ze stechiometrii: cA,przereag. = 3 mol · dm−3, zatem cA,końc. = 4 − 3 = 1 mol · dm−3.
Zasady oceniania
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia szybkości reakcji,
poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku z poprawną jednostką.
1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale:
• popełnienie błędów rachunkowych
LUB
• podanie wyniku z niepoprawną jednostką albo bez jednostki.
ALBO
– poprawne obliczenie wartości stężenia końcowego substancji A i substancji B.
0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Zużycie połowy początkowej ilości B oznacza spadek jego stężenia o 1,5 mol/dm3 i pozostawienie 1,5 mol/dm3. Z równania 2A + B ⇌ 2C wynika, że stężenie A zmniejsza się dwukrotnie bardziej, czyli o 3 mol/dm3; pozostaje 1 mol/dm3.
Te aktualne stężenia podstawiamy do podanego prawa szybkości: v = 6,7·103·12·1,5 = 1,005·104 mol·dm−3·s−1. Współczynniki stechiometryczne służą tutaj do obliczenia zmian stężeń, a wykładniki bierzemy z podanego równania kinetycznego.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
cB,przereag. = 0,5 · 3 = 1,5 mol · dm−3; cB,końc. = 1,5 mol · dm−3. Ze stechiometrii: cA,przereag. = 3 mol · dm−3, zatem cA,końc. = 4 − 3 = 1 mol · dm−3.