Zadanie 31 — przykladowy 2023 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 30–31.

Przeprowadzono doświadczenie z udziałem trzech różnych związków chemicznych –

umownie oznaczonych literami A, B i C – wybranych spośród następujących:

etanal … etano-1,2-diol … metanol … propano-1,2,3-triol

Stosunek masowy węgla do tlenu mC : mO w związku B jest równy 3 : 4.

Przebieg doświadczenia zilustrowano na poniższym schemacie.

Informacja wspólna 30-31 — materiał graficzny CKE, s. 23, element 1.

Zaobserwowano, że klarowny szafirowy roztwór powstał tylko w probówce II.

W drugim etapie doświadczenia pod wyciągiem ostrożnie podgrzano zawartość probówek I

i III. Zaobserwowano zmiany, które zilustrowano na poniższych fotografiach.

Zadanie 31 — materiał graficzny CKE, s. 23, element 1.

Napisz:

– w formie jonowej skróconej równanie reakcji przebiegającej w probówce I oraz

– w formie cząsteczkowej równanie reakcji zachodzącej w probówce III podczas drugiego etapu doświadczenia.

Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.

Probówka I: …

Probówka III: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Powiąż ceglasty osad w probówce I z Cu2O, a czarny w probówce III z CuO.

Podpowiedź 2

Dla I zapisz utlenienie aldehydu do anionu etanianowego i redukcję dwóch jonów Cu(II) do Cu(I).

Podpowiedź 3

Zbilansuj pierwszą reakcję jonowo z OH− i wodą, a drugą jako termiczny rozkład Cu(OH)2.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Probówka I:

CKE: jonowe równanie próby Trommera dla etanalu.

Probówka III:

Cu(OH)2 → CuO + H2O

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne zapisanie równań reakcji zachodzących w próbówkach I i III.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W probówce I etanal redukuje związki miedzi(II) do ceglastoczerwonego Cu2O, sam utleniając się w środowisku zasadowym do anionu etanianowego. Bilans jonowy można zapisać jako CH3CHO + 2Cu(OH)2 + OH− → CH3COO− + Cu2O + 3H2O.

W probówce III metanol nie daje tej przemiany w warunkach próby, natomiast ogrzewany wodorotlenek miedzi(II) rozkłada się do czarnego CuO i wody. Drugie równanie należy podać cząsteczkowo: Cu(OH)2 → CuO + H2O. Różnica barw osadów pozwala rozpoznać oba procesy.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Probówka I:

CKE: jonowe równanie próby Trommera dla etanalu.

Probówka III:

Cu(OH)2 → CuO + H2O
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2023_2023_00_przykladowy_31

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania