Źródło
Informacja do zadań 30–31.
Przeprowadzono doświadczenie z udziałem trzech różnych związków chemicznych –
umownie oznaczonych literami A, B i C – wybranych spośród następujących:
etanal … etano-1,2-diol … metanol … propano-1,2,3-triol
Stosunek masowy węgla do tlenu mC : mO w związku B jest równy 3 : 4.
Przebieg doświadczenia zilustrowano na poniższym schemacie.

Zaobserwowano, że klarowny szafirowy roztwór powstał tylko w probówce II.
W drugim etapie doświadczenia pod wyciągiem ostrożnie podgrzano zawartość probówek I
i III. Zaobserwowano zmiany, które zilustrowano na poniższych fotografiach.

Napisz:
– w formie jonowej skróconej równanie reakcji przebiegającej w probówce I oraz
– w formie cząsteczkowej równanie reakcji zachodzącej w probówce III podczas drugiego etapu doświadczenia.
Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.
Probówka I: …
Probówka III: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Powiąż ceglasty osad w probówce I z Cu2O, a czarny w probówce III z CuO.
Podpowiedź 2
Dla I zapisz utlenienie aldehydu do anionu etanianowego i redukcję dwóch jonów Cu(II) do Cu(I).
Podpowiedź 3
Zbilansuj pierwszą reakcję jonowo z OH− i wodą, a drugą jako termiczny rozkład Cu(OH)2.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Probówka I:

Probówka III:
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne zapisanie równań reakcji zachodzących w próbówkach I i III.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W probówce I etanal redukuje związki miedzi(II) do ceglastoczerwonego Cu2O, sam utleniając się w środowisku zasadowym do anionu etanianowego. Bilans jonowy można zapisać jako CH3CHO + 2Cu(OH)2 + OH− → CH3COO− + Cu2O + 3H2O.
W probówce III metanol nie daje tej przemiany w warunkach próby, natomiast ogrzewany wodorotlenek miedzi(II) rozkłada się do czarnego CuO i wody. Drugie równanie należy podać cząsteczkowo: Cu(OH)2 → CuO + H2O. Różnica barw osadów pozwala rozpoznać oba procesy.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Probówka I:

Probówka III: