Zadanie 30 — przykladowy 2023 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 30–31.

Przeprowadzono doświadczenie z udziałem trzech różnych związków chemicznych –

umownie oznaczonych literami A, B i C – wybranych spośród następujących:

etanal … etano-1,2-diol … metanol … propano-1,2,3-triol

Stosunek masowy węgla do tlenu mC : mO w związku B jest równy 3 : 4.

Przebieg doświadczenia zilustrowano na poniższym schemacie.

Informacja wspólna 30-31 — materiał graficzny CKE, s. 23, element 1.

Zaobserwowano, że klarowny szafirowy roztwór powstał tylko w probówce II.

Rozstrzygnij, czy na podstawie opisu obserwowanych zmian w probówce II oraz informacji o stosunku masowym węgla do tlenu w związku B można jednoznacznie zidentyfikować związek B. Uzasadnij swoje stanowisko.

Rozstrzygnięcie: …

Uzasadnienie: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Spośród podanych związków wybierz te, które mają sąsiadujące grupy OH i tworzą szafirowy kompleks z Cu(II).

Podpowiedź 2

Oblicz stosunek mas węgla do tlenu oddzielnie dla etano-1,2-diolu i propano-1,2,3-triolu.

Podpowiedź 3

Porównaj 24:32 oraz 36:48; oba stosunki upraszczają się do 3:4, więc sprawdź jednoznaczność identyfikacji.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Nie. Powstanie szafirowego roztworu wskazuje na alkohol polihydroksylowy: etano-1,2-diol albo propano-1,2,3-triol. Oba mają taki sam stosunek masowy węgla do tlenu, więc podane informacje nie identyfikują związku B jednoznacznie.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Szafirowy roztwór z Cu(OH)2 wskazuje w tym zestawie na alkohol mający sąsiadujące grupy OH. Warunek spełniają zarówno etano-1,2-diol, jak i propano-1,2,3-triol.

Dodatkowa informacja o stosunku masowym nie rozstrzyga wyboru: dla diolu mC:mO = 24:32 = 3:4, a dla triolu 36:48 = 3:4. Dwa różne związki spełniają więc oba kryteria jednocześnie. Odpowiedź brzmi „nie”; uzasadnienie powinno wskazywać obie możliwe substancje oraz zgodność obu stosunków masowych.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Nie. Powstanie szafirowego roztworu wskazuje na alkohol polihydroksylowy: etano-1,2-diol albo propano-1,2,3-triol. Oba mają taki sam stosunek masowy węgla do tlenu, więc podane informacje nie identyfikują związku B jednoznacznie.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2023_2023_00_przykladowy_30

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania