Zadanie 29 — przykladowy 2023 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

Poniżej przedstawiono wzory trzech izomerycznych amin oznaczonych numerami I, II i III.

I II III

Zadanie 29 — materiał graficzny CKE, s. 22, element 1.

3 °C, 36 °C, 47 °C.

Na podstawie: J. Sawicka i inni, Tablice chemiczne, Gdańsk 2004 oraz www.sigmaaldrich.com

Przyporządkuj aminom I–III wartości ich temperatury wrzenia.

I: … II: … III: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Porównaj liczbę wiązań N–H w aminach I, II i III, zamiast kierować się samą masą molową.

Podpowiedź 2

Rozważ możliwość tworzenia wiązań wodorowych między cząsteczkami czystej aminy i wpływ ich budowy.

Podpowiedź 3

Przyporządkuj najwyższą temperaturę aminie I, pośrednią II, a najniższą III: 47 °C, 36 °C i 3 °C.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

AminaIIIIII
Temperatura wrzenia47 °C36 °C3 °C

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne przyporządkowanie temperatur wrzenia amin.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Wszystkie trzy aminy mają ten sam wzór sumaryczny, lecz różnią się liczbą wiązań N–H i budową cząsteczek. Amina pierwszorzędowa I ma grupę NH2 i najsilniejsze z rozpatrywanych oddziaływania międzycząsteczkowe, więc przypisujemy jej 47 °C.

Amina drugorzędowa II ma jedno wiązanie N–H i wrze w 36 °C. Amina trzeciorzędowa III nie ma wiązania N–H, zatem jej cząsteczki nie są donorami wiązań wodorowych między sobą; odpowiada jej 3 °C. Sama wolna para azotu nie zapewnia roli donora.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

AminaIIIIII
Temperatura wrzenia47 °C36 °C3 °C
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2023_2023_00_przykladowy_29

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania