Źródło
Informacja do zadań 22.
O dwóch węglowodorach A i B, z których każdy ma wzór sumaryczny C6H12, wiadomo, że:
• węglowodór A powstaje w wyniku reakcji między 3-bromo-2,2-dimetylobutanem
a alkoholowym roztworem wodorotlenku sodu przebiegającej w podwyższonej
temperaturze;
• węglowodór B, będący alkanem cyklicznym, powstaje w reakcji zachodzącej pomiędzy
dibromopochodną heksanu a cynkiem, a w jego cząsteczce obecny jest jeden
trzeciorzędowy atom węgla połączony m.in. z grupą metylową.
Narysuj wzór półstrukturalny (grupowy) lub uproszczony węglowodoru B oraz napisz jego nazwę systematyczną.
Węglowodór B:
Nazwa systematyczna: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Podziel sześć atomów węgla między pierścień i wskazaną w opisie grupę metylową.
Podpowiedź 2
Atom pierścienia połączony z CH3 musi mieć łącznie trzech sąsiadów węglowych.
Podpowiedź 3
Narysuj pięcioczłonowy pierścień z jedną grupą CH3 i nazwij związek jako pochodną cyklopentanu.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie wzoru półstrukturalnego (grupowego) i nazwy systematycznej.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Węglowodór B ma sześć atomów węgla i jeden pierścień, zgodnie ze wzorem C6H12. Informacja o trzeciorzędowym atomie węgla połączonym z grupą metylową wskazuje na pierścień pięcioczłonowy z podstawnikiem CH3.
Atom pierścienia niosący tę grupę jest połączony z trzema atomami węgla, natomiast pozostałe atomy pierścienia są drugorzędowe. Jest to metylocyklopentan. Na rysunku sprawdzamy, czy w pierścieniu umieszczono dokładnie pięć atomów węgla, a szósty należy do grupy metylowej.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
