Zadanie 19 — przykladowy 2023 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

Wykonano doświadczenie, którego celem było otrzymanie pewnej substancji chemicznej.

Postępowano zgodnie z poniższą instrukcją:

Odważyć 5 g CuSO4·5H2O, umieścić w kolbie stożkowej i dodać 15 cm3 wody destylowanej.

Roztwór w kolbie mieszać i ogrzać w łaźni wodnej do temperatury około 60 °C.

W tej temperaturze dodawać powoli porcjami nadmiar pyłu cynkowego (ok. 1,5 g).

Po wprowadzeniu całej ilości cynku kolbę dalej ogrzewać do momentu odbarwienia roztworu.

Następnie otrzymaną mieszaninę przesączyć i osad przemyć rozcieńczonym kwasem

solnym (0,5 mol · dm−3).

Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, która była przyczyną odbarwienia roztworu, i wyjaśnij, w jakim celu otrzymany osad należy przemyć rozcieńczonym kwasem solnym.

Równanie zachodzącej reakcji:

Wyjaśnienie: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Ustal, który jon odpowiada za niebieską barwę roztworu i co dzieje się z nim po dodaniu cynku.

Podpowiedź 2

Zapisz przemianę Cu2+ w Cu oraz Zn w Zn2+, pomijając jony siarczanowe.

Podpowiedź 3

Wyjaśnij rolę HCl przez różnicę reaktywności dwóch metali obecnych w osadzie: cynku i miedzi.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Cu2+ + Zn → Cu + Zn2+

Rozcieńczony HCl usuwa nadmiar cynku z otrzymanej miedzi.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne napisanie równania reakcji oraz poprawne wyjaśnienie odnoszące się do

ilości użytych w doświadczeniu reagentów.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Niebieska barwa pochodzi od jonów Cu2+. Cynk oddaje elektrony, a jony miedzi przyjmują je i tworzą metaliczną miedź; równanie jonowe skrócone ma postać Cu2+ + Zn → Cu + Zn2+. Zużycie jonów Cu2+ powoduje odbarwienie roztworu.

W osadzie oprócz miedzi pozostaje nadmiar cynku. Rozcieńczony HCl roztwarza cynk z wydzieleniem wodoru, a w warunkach zadania nie roztwarza miedzi. Przemywanie kwasem oczyszcza więc produkt z niezareagowanego cynku.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Cu2+ + Zn → Cu + Zn2+

Rozcieńczony HCl usuwa nadmiar cynku z otrzymanej miedzi.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2023_2023_00_przykladowy_19

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania