Wykonano doświadczenie, którego celem było otrzymanie pewnej substancji chemicznej.
Postępowano zgodnie z poniższą instrukcją:
Odważyć 5 g CuSO4·5H2O, umieścić w kolbie stożkowej i dodać 15 cm3 wody destylowanej.
Roztwór w kolbie mieszać i ogrzać w łaźni wodnej do temperatury około 60 °C.
W tej temperaturze dodawać powoli porcjami nadmiar pyłu cynkowego (ok. 1,5 g).
Po wprowadzeniu całej ilości cynku kolbę dalej ogrzewać do momentu odbarwienia roztworu.
Następnie otrzymaną mieszaninę przesączyć i osad przemyć rozcieńczonym kwasem
solnym (0,5 mol · dm−3).
Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, która była przyczyną odbarwienia roztworu, i wyjaśnij, w jakim celu otrzymany osad należy przemyć rozcieńczonym kwasem solnym.
Równanie zachodzącej reakcji:
Wyjaśnienie: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Ustal, który jon odpowiada za niebieską barwę roztworu i co dzieje się z nim po dodaniu cynku.
Podpowiedź 2
Zapisz przemianę Cu2+ w Cu oraz Zn w Zn2+, pomijając jony siarczanowe.
Podpowiedź 3
Wyjaśnij rolę HCl przez różnicę reaktywności dwóch metali obecnych w osadzie: cynku i miedzi.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Rozcieńczony HCl usuwa nadmiar cynku z otrzymanej miedzi.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie równania reakcji oraz poprawne wyjaśnienie odnoszące się do
ilości użytych w doświadczeniu reagentów.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Niebieska barwa pochodzi od jonów Cu2+. Cynk oddaje elektrony, a jony miedzi przyjmują je i tworzą metaliczną miedź; równanie jonowe skrócone ma postać Cu2+ + Zn → Cu + Zn2+. Zużycie jonów Cu2+ powoduje odbarwienie roztworu.
W osadzie oprócz miedzi pozostaje nadmiar cynku. Rozcieńczony HCl roztwarza cynk z wydzieleniem wodoru, a w warunkach zadania nie roztwarza miedzi. Przemywanie kwasem oczyszcza więc produkt z niezareagowanego cynku.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Rozcieńczony HCl usuwa nadmiar cynku z otrzymanej miedzi.