Zadanie 18.2 — przykladowy 2023 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 17–18.

Kolorymetria jest metodą analizy chemicznej stosowaną do oznaczania małych stężeń

substancji, których roztwory są barwne, na podstawie porównania intensywności barwy

roztworu badanego i roztworu wzorcowego o znanym stężeniu. Intensywność zabarwienia

roztworu zależy od absorpcji promieniowania elektromagnetycznego o określonej długości

fali z zakresu światła widzialnego. Miarą absorpcji jest wielkość zwana absorbancją –

oznaczana literą A. Absorbancja, jaką wykazuje dany roztwór, jest wprost proporcjonalna do

stężenia barwnego składnika tego roztworu.

Źródło

Informacja do zadań 18.

Kolorymetryczne oznaczenie bardzo małych ilości miedzi(II) można wykonać, jeżeli zmierzy

się absorbancję roztworu kompleksu miedzi(II) z dietyloditiokarbaminianem, w skrócie

oznaczanego wzorem Cu(DDTK)2. Ten związek słabo rozpuszcza się w wodzie, ale dobrze –

w rozpuszczalnikach organicznych. W drugiej z tych sytuacji powstaje roztwór o barwie

żółtobrunatnej.

Aby wyznaczyć masę miedzi w próbce badanego wodnego roztworu zawierającego jony

miedzi(II), do tego roztworu dodano roztwór dietyloditiokarbaminianu sodu NaDDTK.

Następnie otrzymaną mieszaninę wytrząsano z rozpuszczalnikiem organicznym,

co spowodowało, że obecny w wodzie Cu(DDTK)2 przeszedł ilościowo do fazy organicznej.

Wszystkie porcje roztworu Cu(DDTK)2 w rozpuszczalniku organicznym połączono

i uzupełniono tym rozpuszczalnikiem do objętości 25 cm3. Metodą kolorymetryczną

wyznaczono stężenie miedzi(II) w badanym roztworze, które było równe 3,50·10−5 mol·dm−3.

Na podstawie: https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/analiza-kolorymetryczna;3924039.html [dostęp 06.10.2017], B. Jankiewicz, B. Ptaszyński, A. Turek, Polish Journal of Environmental Studies, Vol. 8, Nr 1 (1999).

Napisz nazwę metody, za pomocą której wyodrębniono kompleks miedzi(II) z roztworu wodnego.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Wyszukaj w opisie czynność, podczas której kompleks przechodzi z wody do rozpuszczalnika organicznego.

Podpowiedź 2

Metoda wykorzystuje różną rozpuszczalność tej samej substancji w dwóch oddzielanych fazach ciekłych.

Podpowiedź 3

Nazwij przenoszenie substancji między fazami ciekłymi: jest to ekstrakcja.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Ekstrakcja.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne napisanie nazwy metody rozdzielania.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Opis dotyczy ekstrakcji: substancję przeniesiono z jednej fazy ciekłej do drugiej dzięki różnicy rozpuszczalności. Kompleks Cu(DDTK)2 słabo rozpuszcza się w wodzie, natomiast dobrze w rozpuszczalniku organicznym.

Wytrząsanie ułatwia kontakt faz i przechodzenie kompleksu do fazy organicznej, którą następnie oddziela się od wodnej. O nazwie metody decyduje właśnie taki podział substancji między rozpuszczalniki; pomiar absorbancji jest późniejszym etapem oznaczenia jej ilości.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Ekstrakcja.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2023_2023_00_przykladowy_18.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania