Zadanie 17 — przykladowy 2023 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 17–18.

Kolorymetria jest metodą analizy chemicznej stosowaną do oznaczania małych stężeń

substancji, których roztwory są barwne, na podstawie porównania intensywności barwy

roztworu badanego i roztworu wzorcowego o znanym stężeniu. Intensywność zabarwienia

roztworu zależy od absorpcji promieniowania elektromagnetycznego o określonej długości

fali z zakresu światła widzialnego. Miarą absorpcji jest wielkość zwana absorbancją –

oznaczana literą A. Absorbancja, jaką wykazuje dany roztwór, jest wprost proporcjonalna do

stężenia barwnego składnika tego roztworu.

Metodę kolorymetryczną można zastosować do oznaczania miedzi(II) w postaci jonów

diakwatetraaminamiedzi(II), ponieważ roztwory, w których te jony występują, są barwne.

Z badanego wodnego roztworu zawierającego jony diakwatetraaminamiedzi(II) pobrano

próbki do pomiaru absorbancji (światło o długości fali λ = 600 nm) i uzyskano średni wynik

A = 0,36. Następnie sporządzono krzywą wzorcową – wykonano pomiary absorbancji A dla

czystej wody i dla dwóch próbek roztworów o znanym stężeniu miedzi(II) w postaci jonów

diakwatetraaminamiedzi(II). Za każdym razem warunki pomiaru były takie same jak te,

w jakich wykonano pomiary dla roztworu badanego. Otrzymane wyniki zestawiono w tabeli.

cmiedzi(II), mol∙dm−3

0,00

1,50 · 10−3

10,00 · 10−3

𝐴

0,00

0,12

0,80

Na podstawie: W. Szczepaniak, Metody instrumentalne w analizie chemicznej, Warszawa 2008.

Narysuj wykres krzywej wzorcowej, a następnie odczytaj z niego stężenie miedzi(II) w badanym roztworze.

Zadanie 17 — materiał graficzny CKE, s. 14, element 1.

Stężenie miedzi(II) w badanym roztworze: … mol ∙ dm−3.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Narysuj zależność A od c dla trzech punktów. Podane wartości są proporcjonalne.

Podpowiedź 2

Z punktu 0,0100 mol·dm−3 i A = 0,80 wynika współczynnik 80.

Podpowiedź 3

Odczytaj dla A = 0,36 stężenie 4,50·10−3 mol·dm−3 i wpisz je z jednostką.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

CKE: krzywa wzorcowa absorbancji roztworów kompleksu miedzi(II).

Stężenie miedzi(II): 4,50 · 10−3 mol · dm−3. CKE uznaje wynik między 4 · 10−3 a 5 · 10−3 mol · dm−3.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne narysowanie wykresu i poprawne odczytanie stężenia miedzi(II) w badanym

roztworze.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Punkty wzorcowe leżą na prostej przechodzącej przez początek: A = 80c, gdy c wyrażamy w mol·dm−3. Nanieś trzy punkty tabeli, opisz osie stężenia i absorbancji oraz poprowadź prostą wzorcową.

Dla A = 0,36 odczytujemy c = 0,36/80 = 0,00450 mol·dm−3. Rachunek proporcji sprawdza odczyt, ale nie zastępuje wymaganego wykresu. Jednostki stężenia zachowaj zgodne z tabelą; wartość 4,50 dotyczy skali pomnożonej przez 10−3, a nie 4,50 mol·dm−3.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

CKE: krzywa wzorcowa absorbancji roztworów kompleksu miedzi(II).

Stężenie miedzi(II): 4,50 · 10−3 mol · dm−3. CKE uznaje wynik między 4 · 10−3 a 5 · 10−3 mol · dm−3.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2023_2023_00_przykladowy_17

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania