Do reaktora wprowadzono próbkę N2O4 o masie równej 4,14 g. W reaktorze utrzymywano
stałe ciśnienie równe 1000 hPa i stałą temperaturę 298 K, natomiast zmianie mogła ulegać
pojemność. W warunkach prowadzenia eksperymentu ustaliła się równowaga chemiczna
opisana równaniem:
Objętość mieszaniny obu tlenków, po ustaleniu się stanu równowagi, była równa 1,32 dm3.
Oblicz stężeniową stałą równowagi Kc przemiany w opisanych warunkach. Stała gazowa R = 83,14 hPa·dm3·mol−1·K−1. Przyjmij, że NO2 i N2O4 są gazami doskonałymi.
Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Z masy oblicz początkowe mole, a z pV = nRT końcową sumę moli obu gazów.
Podpowiedź 2
Przy rozpadzie x mol N2O4 suma moli rośnie o x, a NO2 powstaje 2x.
Podpowiedź 3
Oblicz równowagowe stężenia w 1,32 dm3 i podstaw Kc = [NO2]2/[N2O4]. Wynik to około 5,7·10−3.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
n0(N2O4) = 4,14/92 = 0,045 mol. n gazów w równowadze = pV/(RT) = 1000 · 1,32/(83,14 · 298) ≈ 0,05328 mol. Rozłożyło się około 0,00828 mol N2O4; pozostało około 0,03672 mol, a powstało około 0,01656 mol NO2. Po podzieleniu przez 1,32 dm3 i podstawieniu Kc = [NO2]2/[N2O4] otrzymuje się Kc ≈ 5,7 · 10−3.
Zasady oceniania
To zadanie jest oceniane z zastosowaniem następujących poziomów rozwiązania:
Poziom 2. 4 pkt – zastosowanie poprawnej metody i poprawne obliczenie stężeniowej
(3–4 pkt) stałej równowagi przemiany i podanie wyniku bez jednostki – przy
uzyskaniu maksymalnej liczby punktów za część ocenianą na
poziomie 1.
3 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale popełnienie błędu
rachunkowego lub podanie wyników z błędną jednostką – przy
uzyskaniu maksymalnej liczby punktów za część ocenianą na
poziomie 1.
Uwaga: Maksymalną liczbę punktów zdający może otrzymać tylko wtedy,
gdy na obu poziomach oceniania nie utracił punktów (nie popełnił
żadnych błędów).
Poziom 1. 2 pkt – zastosowanie poprawnej metody i poprawne obliczenie składu
(1–2 pkt) mieszaniny równowagowej w molach.
1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale:
– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego
wyniku liczbowego.
LUB
– podanie wyniku z niepoprawną jednostką.
Poziom 0. Rozwiązanie całkowicie błędne albo brak rozwiązania.
(0 pkt)
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Początkowo n(N2O4) = 4,14/92 = 0,0450 mol. Z równania gazu doskonałego w równowadze n = pV/(RT) ≈ 0,05328 mol. Rozpad x mol N2O4 zwiększa sumę moli o x, zatem x ≈ 0,00828.
W równowadze są około 0,03672 mol N2O4 oraz 0,01656 mol NO2. Kc = (0,01656/1,32)2/(0,03672/1,32) ≈ 5,7·10−3. Nie dziel przez objętość początkową ani nie utożsamiaj wzrostu liczby moli z liczbą moli NO2; ta ostatnia jest dwukrotnie większa.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
n0(N2O4) = 4,14/92 = 0,045 mol. n gazów w równowadze = pV/(RT) = 1000 · 1,32/(83,14 · 298) ≈ 0,05328 mol. Rozłożyło się około 0,00828 mol N2O4; pozostało około 0,03672 mol, a powstało około 0,01656 mol NO2. Po podzieleniu przez 1,32 dm3 i podstawieniu Kc = [NO2]2/[N2O4] otrzymuje się Kc ≈ 5,7 · 10−3.