Zadanie 13 — przykladowy 2023 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

Do zlewki wprowadzono 80 cm3 roztworu mocnego (całkowicie zdysocjowanego),

jednoprotonowego kwasu HA o stężeniu 0,10 mol · dm−3. Następnie do zlewki wprowadzono

45 cm3 roztworu wodorotlenku potasu o stężeniu 0,15 mol · dm−3. Do takiej mieszaniny

dodawano kroplami roztwór wodorotlenku sodu o stężeniu 0,2 mol · dm−3 do momentu

uzyskania roztworu o pH równym 2,1.

Oblicz objętość dodanego roztworu wodorotlenku sodu. Przyjmij, że objętość mieszaniny była sumą objętości zmieszanych roztworów.

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Najpierw wykonaj bilans H+ i OH− po zmieszaniu HA z KOH. Dopiero potem wprowadź niewiadomą objętość NaOH.

Podpowiedź 2

Pozostaje 0,00125 mol H+. Końcowe mole to 0,00125−0,20x, objętość 0,125+x.

Podpowiedź 3

Przyrównaj końcowe stężenie do 10-2,1; wynik to około 1,2 cm3 NaOH.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

n(H+) = 0,080 · 0,10 = 0,008 mol; n(OH−) = 0,045 · 0,15 = 0,00675 mol. Pozostaje 0,00125 mol H+ w 0,125 dm3. Dla pH = 2,1: [H+] = 10−2,1 = 0,00794 mol · dm−3. Jeśli x jest objętością NaOH w dm3, to (0,00125 − 0,2x)/(0,125 + x) = 0,00794. Stąd x ≈ 0,00124 dm3 = 1,2 cm3.

Zasady oceniania

2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń i podanie objętości

roztworu wodorotlenku sodu.

1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale:

– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.

LUB

– podanie wyniku z błędną jednostką.

0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Początkowo jest 0,00800 mol H+ i 0,00675 mol OH− z KOH, więc po pierwszym zobojętnieniu pozostaje 0,00125 mol H+ w 0,125 dm3. Docelowe [H+] = 10-2,1 ≈ 0,007943 mol·dm−3.

Dla x dm3 dodanego NaOH: (0,00125−0,20x)/(0,125+x) = 0,007943. Otrzymujemy x ≈ 0,00124 dm3, czyli 1,24 cm3, około 1,2 cm3. Uwzględniamy zarówno zużywanie kwasu, jak i wzrost objętości; końcowy roztwór pozostaje kwaśny i nie odpowiada pełnemu zobojętnieniu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

n(H+) = 0,080 · 0,10 = 0,008 mol; n(OH−) = 0,045 · 0,15 = 0,00675 mol. Pozostaje 0,00125 mol H+ w 0,125 dm3. Dla pH = 2,1: [H+] = 10−2,1 = 0,00794 mol · dm−3. Jeśli x jest objętością NaOH w dm3, to (0,00125 − 0,2x)/(0,125 + x) = 0,00794. Stąd x ≈ 0,00124 dm3 = 1,2 cm3.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2023_2023_00_przykladowy_13

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania