Zadanie 9 — przykladowy 2023 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 08–09.

W pewnej wodzie mineralnej znajdują się jony: Ca2+, Mg2+ oraz HCO3−. Ich zawartość

przedstawiono w poniższej tabeli.

Składnik mineralny

Zawartość, mg ∙ dm−3

Ca2+

457

Mg2+

50

HCO3−

1836

Podczas gotowania 1000 cm3 tej wody mineralnej zaobserwowano powstanie białego osadu.

W opisanych warunkach przebiegły reakcje opisane równaniami:

Ca2+ + 2HCO3− → CaCO3 + CO2 + H2O
Mg2+ + 2HCO3− → MgCO3 + CO2 + H2O

Oblicz, jaki procent masy wydzielonego osadu stanowi masa węglanu magnezu.

Przyjmij, że obie reakcje zachodzą z wydajnością równą 100 %, a powstały osad składa się wyłącznie z węglanu wapnia i węglanu magnezu.

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Oblicz mole obu kationów i sprawdź, czy HCO3− wystarcza w stosunku dwa na jeden kation.

Podpowiedź 2

Przelicz mole na masy węglanów: około 1,1425 g wapniowego i 0,1750 g magnezowego.

Podpowiedź 3

Podziel masę MgCO3 przez sumę obu osadów i pomnóż przez 100%; otrzymasz około 13,3%.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

W 1 dm3: n(Ca2+) = 0,457/40 = 0,011425 mol; n(Mg2+) = 0,050/24 = 0,002083 mol; n(HCO3−) = 1,836/61 = 0,030098 mol. Wodorowęglanów wystarcza do strącenia obu kationów: 2(0,011425 + 0,002083) < 0,030098. Powstaje 1,1425 g CaCO3 i 0,1750 g MgCO3. Udział MgCO3: 0,1750/(0,1750 + 1,1425) · 100% = 13,3%.

Zasady oceniania

2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń i podanie wyniku

w procentach.

1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale:

– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.

LUB

– podanie wyniku z błędną jednostką.

0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W 1 dm3 są 0,457/40 = 0,011425 mol Ca2+ i 0,050/24 ≈ 0,002083 mol Mg2+. Potrzeba łącznie około 0,02702 mol HCO3−, a jest 1,836/61 ≈ 0,03010, więc wystarcza do pełnej przemiany obu kationów.

Powstaje 1,1425 g CaCO3 i 0,1750 g MgCO3. Udział magnezowego w osadzie wynosi 0,1750/(1,1425+0,1750)·100% ≈ 13,3%. Stosujemy wyraźne założenie zadania o wyłącznym składzie osadu z dwóch węglanów; nie utożsamiamy masy Mg2+ z masą MgCO3.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

W 1 dm3: n(Ca2+) = 0,457/40 = 0,011425 mol; n(Mg2+) = 0,050/24 = 0,002083 mol; n(HCO3−) = 1,836/61 = 0,030098 mol. Wodorowęglanów wystarcza do strącenia obu kationów: 2(0,011425 + 0,002083) < 0,030098. Powstaje 1,1425 g CaCO3 i 0,1750 g MgCO3. Udział MgCO3: 0,1750/(0,1750 + 1,1425) · 100% = 13,3%.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2023_2023_00_przykladowy_09

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania