Źródło
Informacja do zadań 01–03.
Elektrony atomu pierwiastka X w stanie podstawowym zajmują siedem orbitali, przy czym
sześć z nich jest całkowicie zapełnionych. Ten pierwiastek reaguje zarówno z kwasem
solnym, jak i ze stężonym wodnym roztworem wodorotlenku potasu. Jednym z produktów
obu przemian jest ten sam gaz.
Napisz w formie jonowej skróconej równania reakcji pierwiastka X:
– z kwasem solnym (reakcja 1.) oraz
– ze stężonym roztworem wodorotlenku potasu (reakcja 2.).
W reakcji 2. powstaje jon kompleksowy o liczbie koordynacji równej 4.
Równanie reakcji 1.:
Równanie reakcji 2.:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
W obu reakcjach powstaje H2, lecz glin przechodzi w inną formę jonową zależną od środowiska.
Podpowiedź 2
W kwasie produktem jest Al3+, a w zasadzie [Al(OH)4]−. Drugie równanie wymaga H2O.
Podpowiedź 3
Zapisz oba równania z 2Al i 3H2, uzupełniając 6H+ w pierwszym oraz 2OH− i 6H2O w drugim.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne napisanie w formie jonowej skróconej dwóch równań reakcji.
1 pkt – poprawne napisanie w formie jonowej skróconej jednego równania reakcji.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W kwasie Al utlenia się do Al3+, a protony redukują do H2: 2Al + 6H+ → 2Al3+ + 3H2. W wodnej zasadzie powstaje kompleks o czterech ligandach OH−, więc bilans to 2Al + 2OH− + 6H2O → 2[Al(OH)4]− + 3H2.
W drugim równaniu woda dostarcza wodoru i części grup hydroksylowych. W formie skróconej pomijamy Cl− i K+. Ładunki obu stron wynoszą odpowiednio +6 i −2, co pozwala sprawdzić współczynniki bez odwoływania się do samych nazw produktów.