Zadanie 3 — przykladowy 2023 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 01–03.

Elektrony atomu pierwiastka X w stanie podstawowym zajmują siedem orbitali, przy czym

sześć z nich jest całkowicie zapełnionych. Ten pierwiastek reaguje zarówno z kwasem

solnym, jak i ze stężonym wodnym roztworem wodorotlenku potasu. Jednym z produktów

obu przemian jest ten sam gaz.

Napisz w formie jonowej skróconej równania reakcji pierwiastka X:

– z kwasem solnym (reakcja 1.) oraz

– ze stężonym roztworem wodorotlenku potasu (reakcja 2.).

W reakcji 2. powstaje jon kompleksowy o liczbie koordynacji równej 4.

Równanie reakcji 1.:

Równanie reakcji 2.:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

W obu reakcjach powstaje H2, lecz glin przechodzi w inną formę jonową zależną od środowiska.

Podpowiedź 2

W kwasie produktem jest Al3+, a w zasadzie [Al(OH)4]−. Drugie równanie wymaga H2O.

Podpowiedź 3

Zapisz oba równania z 2Al i 3H2, uzupełniając 6H+ w pierwszym oraz 2OH− i 6H2O w drugim.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

2Al + 6H+ → 2Al3+ + 3H2
2Al + 2OH− + 6H2O → 2[Al(OH)4]− + 3H2

Zasady oceniania

2 pkt – poprawne napisanie w formie jonowej skróconej dwóch równań reakcji.

1 pkt – poprawne napisanie w formie jonowej skróconej jednego równania reakcji.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W kwasie Al utlenia się do Al3+, a protony redukują do H2: 2Al + 6H+ → 2Al3+ + 3H2. W wodnej zasadzie powstaje kompleks o czterech ligandach OH−, więc bilans to 2Al + 2OH− + 6H2O → 2[Al(OH)4]− + 3H2.

W drugim równaniu woda dostarcza wodoru i części grup hydroksylowych. W formie skróconej pomijamy Cl− i K+. Ładunki obu stron wynoszą odpowiednio +6 i −2, co pozwala sprawdzić współczynniki bez odwoływania się do samych nazw produktów.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

2Al + 6H+ → 2Al3+ + 3H2
2Al + 2OH− + 6H2O → 2[Al(OH)4]− + 3H2
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2023_2023_00_przykladowy_03

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania