Zadanie 34 — grudzień 2022 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

Pewien tripeptyd zbudowany z aminokwasów białkowych zawiera w każdej ze swoich

cząsteczek cztery atomy tlenu, cztery atomy azotu i dwa asymetryczne atomy węgla. Dwa

aminokwasy wchodzące w skład tego tripeptydu mają 4-węglowe łańcuchy boczne. Reszty

aminokwasów są uporządkowane zgodnie ze wzrostem ich mas cząsteczkowych, czyli

największą masę cząsteczkową ma aminokwas z wolną grupą karboksylową.

Napisz wzór tripeptydu spełniającego opisane warunki. Użyj trzyliterowych kodów aminokwasów. Pamiętaj, że z lewej strony umieszcza się kod aminokwasu, którego reszta zawiera wolną grupę aminową połączoną z atomem węgla α.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Rozpoznaj glicynę z liczby centrów i lizynę z dodatkowego N oraz czterowęglowego łańcucha.

Podpowiedź 2

Drugi czterowęglowy łańcuch musi należeć do leucyny, nie izoleucyny, aby nie dodać kolejnego centrum.

Podpowiedź 3

Zapisz Gly–Leu–Lys od wolnej grupy aminowej do karboksylowej.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Gly–Leu–Lys.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne napisanie wzoru tripeptydu.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Dwa asymetryczne C przy trzech resztach wskazują, że jedna reszta pochodzi od achiralnej glicyny. Cztery O wystarczają na sam szkielet tripeptydu, więc łańcuchy boczne nie dodają tlenu. Czwarty atom N poza trzema szkieletowymi pochodzi z bocznej NH2 lizyny, mającej cztery C w łańcuchu.

Drugim czterowęglowym łańcuchem jest leucynowy, bez dodatkowego centrum stereogenicznego. Masy rosną Gly < Leu < Lys, stąd sekwencja Gly–Leu–Lys. Izoleucyna wniosłaby dodatkowe centrum i nie spełniałaby podanej liczby asymetrycznych C.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Gly–Leu–Lys.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2023_2022_12_probny_34

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania