Zadanie 32 — grudzień 2022 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 30–33.

Wanilina jest popularną substancją zapachową stosowaną w przemyśle spożywczym

i kosmetycznym. Strukturę cząsteczki tego związku przedstawia wzór I.

W jednej z metod otrzymywania waniliny produktem pośrednim jest związek opisany wzorem II.

Wzór I

Wzór II

Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 26.Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 26.

Związek oznaczony wzorem II otrzymuje się w reakcji bromowania 4-hydroksybenzaldehydu

(aldehydu 4-hydroksybenzoesowego).

Rozstrzygnij, czy związek opisany wzorem II jest głównym czy ubocznym produktem tej reakcji. Odpowiedź uzasadnij. W uzasadnieniu odwołaj się do wpływu kierującego podstawników.

Rozstrzygnięcie: …

Uzasadnienie: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Oznacz pozycje orto do OH i meta do CHO w wyjściowym pierścieniu. Sprawdź, czy się pokrywają.

Podpowiedź 2

Położenie bromu w II odpowiada obu kierowaniom naraz.

Podpowiedź 3

Wskaż produkt główny i uzasadnij zgodnym kierowaniem OH w orto oraz CHO w meta.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Produkt główny. Grupa aldehydowa kieruje podstawienie w pozycję meta, a hydroksylowa w pozycję orto. Brom zajmuje położenie zgodne z oboma wpływami kierującymi.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W 4-hydroksybenzaldehydzie CHO kieruje nowe podstawienie w położenie meta, a OH w orto i para. Pozycje orto względem OH są jednocześnie meta względem CHO, więc oba podstawniki zgodnie faworyzują bromowanie w pokazanym miejscu.

Związek II jest produktem głównym. Uzasadnienie musi wymienić oba wpływy kierujące oraz ich zgodność. Nie wynika to wyłącznie z większej aktywności jednego podstawnika: w tym układzie kierowanie obu grup prowadzi do tej samej pary równocennych pozycji.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Produkt główny. Grupa aldehydowa kieruje podstawienie w pozycję meta, a hydroksylowa w pozycję orto. Brom zajmuje położenie zgodne z oboma wpływami kierującymi.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2023_2022_12_probny_32

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania