Jednym z silnie toksycznych związków wytwarzanych przez pleśnie jest aflatoksyna B1,
wykazująca właściwości rakotwórcze. Poniższy wzór przedstawia strukturę cząsteczki tego
związku.

Uzupełnij tabelę. Wpisz formalne stopnie utlenienia atomów węgla oznaczonych literami 𝒂 i 𝒃 we wzorze cząsteczki aflatoksyny B1 oraz określ typ hybrydyzacji, jaki można przypisać orbitalom walencyjnym atomu węgla 𝒂.
Stopień utlenienia atomu węgla 𝑎 | Stopień utlenienia atomu węgla 𝑏 |
|---|---|
Hybrydyzacja orbitali
atomu węgla 𝑎
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Odtwórz niewrysowane H przy zaznaczonych C i sprawdź bezpośrednich sąsiadów każdego atomu.
Podpowiedź 2
a ma jedno H i trzech sąsiadów C. b ma dwa O, jeden H i jeden C.
Podpowiedź 3
Wpisz stopnie −I dla a oraz I dla b, a dla a hybrydyzację sp3.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
| Stopień utlenienia a | Stopień utlenienia b | Hybrydyzacja a |
|---|---|---|
| −I | +I | sp3 |
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne uzupełnienie tabeli.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Atom a ma trzy połączenia z atomami C i jedno niewrysowane C–H. Wiązania C–C dają zerowy wkład, a C–H −I, więc jego stopień wynosi −I. Jest tetraedryczny, z czterema wiązaniami σ, i ma hybrydyzację sp3.
Atom b jest połączony z dwoma O, jednym C oraz jednym H: wkład +II od C–O i −I od C–H daje I. Wpisujemy −I, I, sp3. We wzorze szkieletowym trzeba odtworzyć brakujące H z wartościowości, a nie liczyć tylko narysowane symbole.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
| Stopień utlenienia a | Stopień utlenienia b | Hybrydyzacja a |
|---|---|---|
| −I | +I | sp3 |