Zadanie 26 — grudzień 2022 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

Izomeryczne związki A, B i C należące do jednej klasy

Zadanie 26 — materiał graficzny CKE, s. 23, element 1.

związków organicznych mają wzór sumaryczny C4H10O. Jeden

z tych związków ma rozgałęziony łańcuch węglowy. Izomer A

został wprowadzony do roztworu K2Cr2O7 z dodatkiem kwasu

siarkowego(VI) i na zdjęciu obok pokazano, jak wygląda

zawartość probówki na początku tego doświadczenia (1) oraz

po pewnym czasie (2). Wiadomo, że cząsteczki związku A nie

są chiralne, ale jego izomer B, który podobnie zachowałby się

w opisanym doświadczeniu, wykazuje czynność optyczną.

Izomer C nie ulega działaniu jonów dichromianowych(VI).

Napisz wzory półstrukturalne (grupowe) izomerów A, B, C.

Izomer A

Izomer B

Izomer C

   
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Rozpoznaj chiralny alkohol C4 oraz alkohol odporny na typowe utlenianie dichromianem. Wykorzystaj warunek jednego rozgałęzienia.

Podpowiedź 2

B to butan-2-ol, C to 2-metylopropan-2-ol. A pozostaje liniowym alkoholem pierwszorzędowym.

Podpowiedź 3

Narysuj A — butan-1-ol, B — butan-2-ol, C — 2-metylopropan-2-ol.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

ABC
CKE: izomer A.CKE: izomer B.CKE: izomer C.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne uzupełnienie trzech pól tabeli wzorami półstrukturalnymi (grupowymi)

związków.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Zmiana pomarańczowej barwy dichromianu na zieloną oznacza utlenianie alkoholu A. Chiralny izomer B o C4H10O to butan-2-ol, także utleniany. C nie reaguje w tej próbie, więc jest alkoholem trzeciorzędowym, 2-metylopropan-2-olem, i stanowi jedyny rozgałęziony związek tej trójki.

A musi zatem być nierozgałęzionym, achiralnym butan-1-olem. Narysuj A, B, C w tej kolejności. Warunek jednego rozgałęzionego izomeru wyklucza wybór 2-metylopropan-1-olu jako A mimo jego podatności na utlenianie.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

ABC
CKE: izomer A.CKE: izomer B.CKE: izomer C.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2023_2022_12_probny_26

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania