Zadanie 11.2 — grudzień 2022 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 11.

W poniższej tabeli zamieszczono dane dotyczące rozpuszczalności substancji X w wodzie,

a na wykresie przedstawiono krzywą zależności rozpuszczalności substancji Y w wodzie.

Temperatura, oC

Rozpuszczalność substancji X, g na 100 g wody

 

0

89

20

53

40

33

60

23

80

16

Informacja wspólna 11 — materiał graficzny CKE, s. 10, element 1.

Spośród wymienionych niżej substancji wybierz tę, która była oznaczona symbolem X, oraz tę, która była oznaczona symbolem Y. Napisz ich wzory i uzasadnij swój wybór.

O2 AgBr NH3 H2 NH4Cl CaCO3

Wzór substancji X: …

Uzasadnienie: …

Wzór substancji Y: …

Uzasadnienie: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Porównaj nie tylko kierunek krzywych, lecz także wartości rozpuszczalności. Oddziel gazy od soli.

Podpowiedź 2

Amoniak rozpuszcza się znacznie lepiej niż O2 i H2. Spośród soli duże wartości odpowiadają NH4Cl.

Podpowiedź 3

Podaj X — NH3 i Y — NH4Cl, z uzasadnieniem trendu i wielkości rozpuszczalności.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

X: NH3 — rozpuszczalność maleje ze wzrostem temperatury, a pozostałe wymienione gazy rozpuszczają się znacznie słabiej. Y: NH4Cl — rozpuszczalność rośnie ze wzrostem temperatury, a pozostałe sole są trudno rozpuszczalne.

Zasady oceniania

2 pkt – poprawne wskazanie substancji X i substancji Y oraz dwa poprawne uzasadnienia.

1 pkt – poprawne wskazanie jednej substancji i poprawne uzasadnienie jej wyboru.

ALBO

– poprawne wskazanie dwóch substancji i podanie uzasadnień nieodwołujących się do

rozpuszczalności ciał stałych i gazów w wodzie oraz niesprzecznych z poprawnym

wyborem substancji albo brak uzasadnień.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Rozpuszczalność X maleje z temperaturą, co pasuje do gazu, a jej duże wartości wykluczają z podanej listy słabo rozpuszczalne O2 i H2. X to NH3. Rozpuszczalność Y jest duża i rośnie z temperaturą, co pasuje do NH4Cl.

AgBr i CaCO3 są trudno rozpuszczalne, więc nie odpowiadają krzywej Y. Wpisz wzory i porównawcze uzasadnienia dla obu. Sam kierunek zmiany rozpuszczalności nie wystarcza do wyboru X spośród trzech gazów; liczy się także jej rząd wielkości.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

X: NH3 — rozpuszczalność maleje ze wzrostem temperatury, a pozostałe wymienione gazy rozpuszczają się znacznie słabiej. Y: NH4Cl — rozpuszczalność rośnie ze wzrostem temperatury, a pozostałe sole są trudno rozpuszczalne.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2023_2022_12_probny_11.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania