Źródło
Informacja do zadań 11.
W poniższej tabeli zamieszczono dane dotyczące rozpuszczalności substancji X w wodzie,
a na wykresie przedstawiono krzywą zależności rozpuszczalności substancji Y w wodzie.
Temperatura, oC | Rozpuszczalność substancji X, g na 100 g wody | |
|---|---|---|
0 | 89 | |
20 | 53 | |
40 | 33 | |
60 | 23 | |
80 | 16 |

Narysuj na wykresie (s. 10) krzywą rozpuszczalności substancji X i wyznacz wartość temperatury, w której substancje X i Y mają taką samą rozpuszczalność. Oblicz stężenie procentowe nasyconego roztworu substancji X lub Y w tej temperaturze.
Substancje X i Y mają taką samą rozpuszczalność w temperaturze … ℃.
Obliczenia:
Stężenie % nasyconego roztworu:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Uzupełnij malejącą krzywą X i znajdź przecięcie z krzywą Y. Potrzebne będą obie współrzędne.
Podpowiedź 2
Odczyt to około 30°C i 42 g na 100 g wody. Cały roztwór waży 142 g.
Podpowiedź 3
Podaj około 30°C oraz cp ≈ 42/142·100% ≈ 30%.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Krzywe przecinają się przy około 30 °C; rozpuszczalność wynosi 42 g na 100 g wody. Stężenie nasyconego roztworu: 42/142 · 100% ≈ 30%.
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne wykonanie wykresu i wyznaczenie temperatury oraz poprawne wykonanie
obliczeń i podanie stężenia procentowego nasyconego roztworu.
1 pkt – poprawne wykonanie wykresu i wyznaczenie temperatury oraz błędne obliczenie
stężenia roztworu nasyconego albo brak obliczenia.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Nanieś pięć punktów rozpuszczalności X z tabeli i połącz je malejącą krzywą na wykresie Y. Punkt przecięcia wypada około 30°C, przy rozpuszczalności około 42 g na 100 g wody.
Masa roztworu nasyconego wynosi zatem 142 g, a udział substancji 42/142·100% ≈ 29,6%, czyli około 30%. Odczytaj jednocześnie obie współrzędne przecięcia: temperatura odpowiada pierwszej części, rozpuszczalność służy do rachunku. Nie wpisuj 42% ani nie dziel masy substancji przez samą wodę.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Krzywe przecinają się przy około 30 °C; rozpuszczalność wynosi 42 g na 100 g wody. Stężenie nasyconego roztworu: 42/142 · 100% ≈ 30%.