Zadanie 5 — grudzień 2022 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

Niżej wymieniono wybrane wiązania chemiczne i oddziaływania międzycząsteczkowe,

którym przyporządkowano numery od 1 do 6.

wiązanie metaliczne

1

wiązanie jonowe

2

wiązanie kowalencyjne spolaryzowane

3

oddziaływanie jon – dipol

4

oddziaływanie dipol – dipol

5

wiązanie wodorowe

6

Porównaj dwa układy: stały azotan(V) potasu i rozcieńczony wodny roztwór tej soli, pod względem występujących w nich wiązań chemicznych i oddziaływań międzycząsteczkowych. Wpisz właściwe numery w odpowiednie kolumny tabeli.

Uwzględnij wszystkie wiązania i oddziaływania występujące w każdym z tych układów.

Stały azotan(V) potasu

Wodny roztwór azotanu(V) potasu

  
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Rozdziel oddziaływania między jonami od wiązań wewnątrz wieloatomowego anionu. W roztworze uwzględnij także samą wodę.

Podpowiedź 2

Stała sól ma 2 i 3. Hydratacja wnosi 4, a woda 5 oraz 6, przy zachowanych wiązaniach 3.

Podpowiedź 3

Wpisz dla kryształu 2, 3; dla roztworu 3, 4, 5, 6. Numer 2 w roztworze jest dodatkowo dopuszczony przez klucz.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Stały azotan(V) potasuWodny roztwór azotanu(V) potasu
2, 3(2), 3, 4, 5, 6

Nawias przy numerze 2 oznacza, że jego wpisanie w kolumnie roztworu jest dopuszczone, ale nie jest wymagane przez klucz CKE.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne uzupełnienie tabeli.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W kryształach KNO3 występuje przyciąganie jonowe K+ i NO3−, numer 2, oraz spolaryzowane wiązania kowalencyjne N–O wewnątrz anionu, numer 3. W rozcieńczonym roztworze zachowują się N–O, a jony są hydratowane przez oddziaływania jon–dipol, numer 4.

Między cząsteczkami wody występują oddziaływania dipol–dipol i wiązania wodorowe, numery 5 i 6. Podstawowy zestaw roztworu to 3, 4, 5, 6; klucz dopuszcza też 2. Nie rozrywamy wiązań N–O podczas dysocjacji soli na K+ i NO3−.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Stały azotan(V) potasuWodny roztwór azotanu(V) potasu
2, 3(2), 3, 4, 5, 6

Nawias przy numerze 2 oznacza, że jego wpisanie w kolumnie roztworu jest dopuszczone, ale nie jest wymagane przez klucz CKE.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2023_2022_12_probny_05

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania