Źródło
Informacja do zadań 30.
Działanie kwasem azotowym(V) na aldozę skutkuje utlenieniem zarówno grupy aldehydowej,
jak i grupy –CH2OH. Reakcja przebiega zgodnie ze schematem:

Dikarboksylowy kwas powstający w tej reakcji to kwas aldarowy.
Na podstawie: R.T. Morisson, R.N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 2012.
Napiszliczbęmolielektronówoddawanych przez𝟏 𝐦𝐨𝐥dowolnejaldozy wreakcji utleniania opisaną metodą.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Oddziel utlenianie aldehydu od utleniania pierwszorzędowego alkoholu. Oba kończą się COOH.
Podpowiedź 2
Zmiany stopni utlenienia wynoszą odpowiednio +2 i +4.
Podpowiedź 3
Dodaj dwa i cztery; odpowiedź to 6 mol elektronów na mol aldozy.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
6 mol elektronów
Zasady oceniania
1 pkt – napisanie poprawnej liczby moli elektronów.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Utlenienie aldehydowej grupy CHO do COOH zwiększa stopień utlenienia jej C z I do III, czyli uwalnia dwa elektrony. Utlenienie końcowej grupy CH2OH do COOH zmienia stopień jej C z −I do III i uwalnia cztery elektrony.
Środkowe alkoholowe grupy w schemacie pozostają zachowane. Łącznie jedna cząsteczka aldozy oddaje sześć elektronów, a jeden mol sześć moli elektronów. Wynik nie zależy od liczby środkowych centrów stereogenicznych, ponieważ utleniane są w opisanym procesie dwa określone końce łańcucha.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
6 mol elektronów