Kapsaicyna,którejwzórprzedstawionoponiżej,jestodpowiedzialnazaostrysmakpapryki
chili.

Ten związek w określonych warunkach, pod wpływem nadmiaru pewnego odczynnika,
hydrolizuje. Produktem tej reakcji jest m.in. związek o wzorze:

a) Z podanych odczynników wybierz ten, którego użyto do reakcji hydrolizy kapsaicyny, i zaznacz jego wzór.
HCl(aq) … NaCl(aq) … FeCl3(aq) … NaOH(aq)
b) Narysuj wzór półstrukturalny (grupowy) lub uproszczony jonu – drugiego produktu organicznego hydrolizy kapsaicyny.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Stan jonowy pokazanego produktu ujawnia zasadowe środowisko. Znajdź wiązanie amidowe, które zostaje rozcięte.
Podpowiedź 2
Wybierz NaOH. Po stronie karbonylowej amidu powstaje karboksylan z zachowanym łańcuchem nienasyconym.
Podpowiedź 3
Zaznacz NaOH i narysuj drugi produkt jako anion 8-metylonon-6-enianowy z COO− na końcu.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Odczynnik: NaOH (aq).

Zasady oceniania
2 pkt – zaznaczenie poprawnego odczynnika oraz poprawne narysowanie wzoru drugiego
produktu hydrolizy.
1 pkt – zaznaczenie poprawnego odczynnika oraz błędny wzór drugiego produktu hydrolizy
albo brak wzoru.
ALBO
– błędny wybór odczynnika albo brak wyboru oraz poprawny wzór drugiego produktu
hydrolizy.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Produkt pokazany w treści ma fenolanowy O− i wolną NH2, co wskazuje na hydrolizę w nadmiarze NaOH. Rozcięciu ulega wiązanie amidowe kapsaicyny. Fragment aromatyczny daje wskazaną aminę z odprotonowaną fenolową OH, natomiast druga część tworzy anion 8-metylonon-6-enianowy.
Narysuj karboksylan z dziewięciowęglowym łańcuchem głównym, C=C między C6 i C7 oraz metylem przy C8. Zachowaj położenie wiązania podwójnego z grafiki. Nie wpisuj wolnego kwasu, bo w zasadowym środowisku występuje COO−.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Odczynnik: NaOH (aq).
