Zadanie 25 — czerwiec 2026 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

Kwas benzoesowy oraz kwas szczawiowy to białe, krystaliczne ciała stałe, dobrze rozpuszczalne w etanolu. Te związki reagują z jonami OH− według równań:

Równania reakcji kwasu benzoesowego i kwasu szczawiowego z jonami wodorotlenkowymi.

Odważono próbkę mieszaniny kwasów benzoesowego i szczawiowego o masie mx. Tę próbkę rozpuszczono w 100 cm3 etanolu. Do zobojętnienia kwasów w tym roztworze zużyto porcję wodorotlenku sodu o masie mx/2.

Oblicz wyrażoną w procentach masowych zawartość kwasu szczawiowego w badanej mieszaninie. Wynik zaokrąglij do liczby całkowitej.

Przyjmij M(NaOH) = 40 g · mol−1, M(Wzór półstrukturalny: C6H5COOH) = 122 g · mol−1, M(Wzór półstrukturalny: (COOH)2) = 90 g · mol−1.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Wybierz dogodną masę próbki, np. 1 g. Masa NaOH będzie wtedy równa 0,5 g.

Podpowiedź 2

Zapisz dwa równania: bilans mas kwasów i bilans zużytych OH−, z dwoma dla kwasu szczawiowego.

Podpowiedź 3

Rozwiąż 122b+90s = 1 i b+2s = 0,0125. Otrzymasz około 31% masowych kwasu szczawiowego.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Przyjmując 1,00 g mieszaniny i 0,50 g NaOH: n(NaOH) = 0,0125 mol. Z bilansu 122nb + 90ns = 1,00 i nb + 2ns = 0,0125 otrzymuje się ns = 0,00341 mol kwasu szczawiowego. Udział masowy: 0,00341 · 90/1,00 · 100% ≈ 31%.

Zasady oceniania

2 pkt – zastosowanie poprawnej metody rozwiązania zadania prowadzącej do obliczenia

zawartości kwasu szczawiowego w mieszaninie, poprawne wykonanie obliczeń oraz

podanie wyniku w odpowiedniej formie.

1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale:

• popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego,

LUB

• błędne zaokrąglenie wyniku.

ALBO

– poprawne obliczenie liczby moli kwasu szczawiowego w założonej mieszaninie.

0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Można przyjąć 1,00 g mieszaniny, wtedy zużyto 0,50 g NaOH, czyli 0,0125 mol. Niech b i s oznaczają mole kwasu benzoesowego oraz szczawiowego. Bilans masy to 122b+90s = 1,00, a protonów kwasowych b+2s = 0,0125.

Rozwiązanie daje s ≈ 0,003409 mol, czyli około 0,3068 g kwasu szczawiowego. Udział wynosi 30,68%, po wymaganym zaokrągleniu 31%. Kwas szczawiowy zużywa dwa OH− na cząsteczkę, dlatego proste porównanie mas obu kwasów bez tej różnicy nie wystarcza.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Przyjmując 1,00 g mieszaniny i 0,50 g NaOH: n(NaOH) = 0,0125 mol. Z bilansu 122nb + 90ns = 1,00 i nb + 2ns = 0,0125 otrzymuje się ns = 0,00341 mol kwasu szczawiowego. Udział masowy: 0,00341 · 90/1,00 · 100% ≈ 31%.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2026_06_dodatkowy_25

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania