Przeprowadzono dwuetapowe doświadczenie. W pierwszym etapie do probówki z wodnym
roztworem siarczanu(VI) miedzi(II) dodano nadmiar wodnego roztworu wodorotlenku sodu.
Zaobserwowano zmianę wyglądu zawartości probówki.
W drugim etapie do tak otrzymanej mieszaniny wprowadzono związek Q i zawartość
probówki ogrzano. Zaobserwowano zmianę zabarwienia osadu z niebieskiego na
czerwonobrunatne.
Poniżej przedstawiono wzory substancji, wśród których znajduje się wzór związku Q,
użytego w drugim etapie opisanego doświadczenia.

Wybierz wzór związku Q i napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, która zaszła z jego udziałem podczas ogrzewania mieszaniny. Uwzględnij zasadowe środowisko reakcji.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Rozpoznaj aldehyd wśród czterech związków. Czerwonobrunatny osad wskazuje Cu2O.
Podpowiedź 2
Propanal utlenia się do propanianu, a dwa Cu(II) redukują do Cu(I). Uwzględnij OH−.
Podpowiedź 3
Zapisz propanal + 2Cu(OH)2 + OH− → propanian− + Cu2O + 3H2O, z wzorami półstrukturalnymi.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 pkt – poprawny wybór odczynnika (związku Q) oraz poprawne napisanie we właściwej
formie równania reakcji.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Z podanych związków propanal ma grupę aldehydową i redukuje Cu(II) podczas ogrzewania w zasadowej próbie. Powstaje czerwonobrunatny Cu2O oraz anion propanianowy. Na jedną cząsteczkę aldehydu przypadają 2Cu(OH)2 i OH−, a po prawej Cu2O, propanian i 3H2O.
Zastosuj wzór organicznego anionu z grafiki klucza. Nie zapisujemy wolnego kwasu propanowego, bo nadmiar zasady zapewnia jego zobojętnienie. Samo ogrzanie Cu(OH)2 bez reduktora dawałoby czarny CuO, a nie opisany produkt.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
