Zadanie 17 — czerwiec 2026 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 14–17.

Kwas tiosiarkowy (kwas trioksotiosiarkowy) to związek o wzorze H2S2O3. Wartości jego stałych dysocjacji wynoszą – odpowiednio – Ka1 = 0,25 i Ka2 = 1,82 · 10−2.

Jon S2O32− ma strukturę analogiczną do jonu SO42−. Poniżej przedstawiono jeden z możliwych wzorów elektronowych opisujących strukturę tego anionu.

Wzór elektronowy anionu tiosiarczanowego.

Kwas tiosiarkowy jest substancją nietrwałą, w przeciwieństwie do jego soli – tiosiarczanów. Tiosiarczan sodu można otrzymać w wyniku ogrzewania wodnego roztworu Na2SO3 z zawiesiną koloidalnej siarki. Zachodzi wówczas reakcja opisana równaniem:

Na2SO3(aq) + S(s) → Na2S2O3(aq)

Ten związek krystalizuje z roztworu jako sól uwodniona.

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2018; C. Housecroft, A. Sharpe, Inorganic chemistry, Harlow 2018.

Tiosiarczan sodu reaguje z bromem i jest stosowany do jego neutralizacji. Reakcja zachodzi zgodnie ze schematem:

S2O32− + Br2 + H2O → SO42− + H+ + Br−

a) Uzupełnij schemat. Wpisz liczbę elektronów pobranych oraz liczbę elektronów oddanych przez 1 mol substratu. Wartości zapisz z odpowiednim znakiem (+, −).

Schemat bilansu elektronów do uzupełnienia.

b) Uzupełnij współczynniki stechiometryczne w poniższym schemacie.

… S2O32− + … Br2 + … H2O → … SO42− + … H+ + … Br−
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Policz łączną zmianę stopni utlenienia obu atomów S. Każdy Br2 może przyjąć dwa elektrony.

Podpowiedź 2

Tiosiarczan oddaje osiem elektronów, dlatego redukują się cztery cząsteczki Br2.

Podpowiedź 3

Wpisz −8e− i +2e−; współczynniki równania to 1, 4, 5, 2, 10, 8.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

a) Przy przemianie S2O32− w SO42−: −8e−; przy przemianie Br2 w Br−: +2e−.

S2O32− + 4Br2 + 5H2O → 2SO42− + 10H+ + 8Br−

Zasady oceniania

2 pkt – poprawne napisanie liczby𝒆− oddawanych i przyjmowanych oraz sumarycznego

równania reakcji we właściwej formie.

1 pkt – poprawne napisanie liczby𝒆− oddawanych i przyjmowanych oraz niepoprawne

napisanie sumarycznego równania reakcji albo brak sumarycznego równania reakcji

ALBO

– niepoprawne napisanie liczby𝒆− oddawanych i przyjmowanych oraz poprawne

napisanie sumarycznego równania reakcji we właściwej formie.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W jednym S2O32− suma stopni utlenienia dwóch S wynosi IV, a w dwóch SO42− wynosi XII. Jon oddaje więc osiem elektronów, co zapisujemy −8e− w schemacie. Br2 przyjmuje dwa elektrony do 2Br−, czyli +2e−.

Potrzebne są cztery Br2 na jeden tiosiarczan. Po uzupełnieniu H i O otrzymujemy S2O32− + 4Br2 + 5H2O → 2SO42− + 10H+ + 8Br−. Nie przypisuj obu siarkom jednakowego lokalnego stopnia utlenienia; do sumarycznego bilansu wystarcza ich suma.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

a) Przy przemianie S2O32− w SO42−: −8e−; przy przemianie Br2 w Br−: +2e−.

S2O32− + 4Br2 + 5H2O → 2SO42− + 10H+ + 8Br−
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2026_06_dodatkowy_17

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania