Zadanie 14 — czerwiec 2026 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 14–17.

Kwas tiosiarkowy (kwas trioksotiosiarkowy) to związek o wzorze H2S2O3. Wartości jego stałych dysocjacji wynoszą – odpowiednio – Ka1 = 0,25 i Ka2 = 1,82 · 10−2.

Jon S2O32− ma strukturę analogiczną do jonu SO42−. Poniżej przedstawiono jeden z możliwych wzorów elektronowych opisujących strukturę tego anionu.

Wzór elektronowy anionu tiosiarczanowego.

Kwas tiosiarkowy jest substancją nietrwałą, w przeciwieństwie do jego soli – tiosiarczanów. Tiosiarczan sodu można otrzymać w wyniku ogrzewania wodnego roztworu Na2SO3 z zawiesiną koloidalnej siarki. Zachodzi wówczas reakcja opisana równaniem:

Na2SO3(aq) + S(s) → Na2S2O3(aq)

Ten związek krystalizuje z roztworu jako sól uwodniona.

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2018; C. Housecroft, A. Sharpe, Inorganic chemistry, Harlow 2018.

Jeden z anionów kwasu tiosiarkowego ulega dysocjacji zasadowej. Stała 𝐾b tego procesu jest równa 5,49 ∙10−13.

Uzupełnij schemat tak, aby powstało równanie procesu dysocjacji zasadowej opisanego anionu kwasu tiosiarkowego. Zastosuj definicję kwasu i zasady Brønsteda.

kwas 1zasada 2zasada 1kwas 2
……+……⇌……+……
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Wyznacz Kₐ kwasu sprzężonego z podanej Kb. Dopasuj ją do pierwszej lub drugiej dysocjacji H2S2O3.

Podpowiedź 2

Otrzymasz Kₐ2, więc zasadą jest S2O32− przyjmujący H+ do HS2O3−.

Podpowiedź 3

Wpisz H2O + S2O32− ⇌ OH− + HS2O3− zgodnie z kolejnością ról w tabeli.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

kwas 1+zasada 2⇌zasada 1+kwas 2
H2O+S2O32−⇌OH−+HS2O3−

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne uzupełnienie schematu.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Z podanej Kb obliczamy Kₐ kwasu sprzężonego: 10−14/(5,49·10−13) ≈ 1,82·10−2. Jest to druga stała kwasu tiosiarkowego, więc kwasem sprzężonym jest HS2O3−, a zasadą S2O32−.

Jon tiosiarczanowy przyjmuje proton od wody: H2O + S2O32− ⇌ OH− + HS2O3−. W tej kolejności woda jest kwasem 1, tiosiarczan zasadą 2, OH− zasadą 1, a HS2O3− kwasem 2. Nie dobieramy anionu tylko na podstawie ogólnego określenia „sól słabego kwasu”, bo podano rozstrzygającą Kb.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

kwas 1+zasada 2⇌zasada 1+kwas 2
H2O+S2O32−⇌OH−+HS2O3−
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2026_06_dodatkowy_14

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania