Źródło
Informacja do zadań 14–17.
Kwas tiosiarkowy (kwas trioksotiosiarkowy) to związek o wzorze H2S2O3. Wartości jego stałych dysocjacji wynoszą – odpowiednio – Ka1 = 0,25 i Ka2 = 1,82 · 10−2.
Jon S2O32− ma strukturę analogiczną do jonu SO42−. Poniżej przedstawiono jeden z możliwych wzorów elektronowych opisujących strukturę tego anionu.

Kwas tiosiarkowy jest substancją nietrwałą, w przeciwieństwie do jego soli – tiosiarczanów. Tiosiarczan sodu można otrzymać w wyniku ogrzewania wodnego roztworu Na2SO3 z zawiesiną koloidalnej siarki. Zachodzi wówczas reakcja opisana równaniem:
Ten związek krystalizuje z roztworu jako sól uwodniona.
Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2018; C. Housecroft, A. Sharpe, Inorganic chemistry, Harlow 2018.
Jeden z anionów kwasu tiosiarkowego ulega dysocjacji zasadowej. Stała 𝐾b tego procesu jest równa 5,49 ∙10−13.
Uzupełnij schemat tak, aby powstało równanie procesu dysocjacji zasadowej opisanego anionu kwasu tiosiarkowego. Zastosuj definicję kwasu i zasady Brønsteda.
| kwas 1 | zasada 2 | zasada 1 | kwas 2 | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| …… | + | …… | ⇌ | …… | + | …… |
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Wyznacz Kₐ kwasu sprzężonego z podanej Kb. Dopasuj ją do pierwszej lub drugiej dysocjacji H2S2O3.
Podpowiedź 2
Otrzymasz Kₐ2, więc zasadą jest S2O32− przyjmujący H+ do HS2O3−.
Podpowiedź 3
Wpisz H2O + S2O32− ⇌ OH− + HS2O3− zgodnie z kolejnością ról w tabeli.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
| kwas 1 | + | zasada 2 | ⇌ | zasada 1 | + | kwas 2 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| H2O | + | S2O32− | ⇌ | OH− | + | HS2O3− |
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne uzupełnienie schematu.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Z podanej Kb obliczamy Kₐ kwasu sprzężonego: 10−14/(5,49·10−13) ≈ 1,82·10−2. Jest to druga stała kwasu tiosiarkowego, więc kwasem sprzężonym jest HS2O3−, a zasadą S2O32−.
Jon tiosiarczanowy przyjmuje proton od wody: H2O + S2O32− ⇌ OH− + HS2O3−. W tej kolejności woda jest kwasem 1, tiosiarczan zasadą 2, OH− zasadą 1, a HS2O3− kwasem 2. Nie dobieramy anionu tylko na podstawie ogólnego określenia „sól słabego kwasu”, bo podano rozstrzygającą Kb.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
| kwas 1 | + | zasada 2 | ⇌ | zasada 1 | + | kwas 2 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| H2O | + | S2O32− | ⇌ | OH− | + | HS2O3− |